Saigon Times


Menu



Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân

Việt Nam

Tiếp Theo...

* CẦU NGUYỆN VÀ TƯỞNG NIỆM NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM 2016 TẠI NAM CALI


* 40 NĂM QUỐC HẬN LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN, BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* 30 THÁNG TƯ, TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* BI SỬ THUYỀN NHÂN (Nguyễn Quốc Cường)


* BIỂN ĐÔNG LỤC BÌNH TRÔI


* CÁI GIÁ CỦA TỰ DO


* CÁNH BÈO BIỂN CẢ (Văn Qui)


* CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG VỀ CON TÀU MANG SỐ MT065


* CẦU SIÊU BẠT ĐỘ TẠI ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM WESTMINSTER


* CHUYỆN KỂ HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG (Nhiều Tác Giả)


* CHỨNG TÍCH ĐỂ ĐỜI: ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* CHUYẾN VƯỢT BIÊN ĐẪM MÁU (Mai Phúc)


* CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG


* CON ĐƯỜNG TÌM TỰ DO (Trần Văn Khanh)


* CÒN NHỚ HAY QUÊN (Nguyễn Tam Giang)


* DẠ TIỆC VĂN NGHỆ "LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG" THÀNH CÔNG NGOÀI DỰ KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Việt Hải)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TẠI QUẬN CAM (Vi Anh)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM: BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA NIỀM KHÁT VỌNG TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN


* ĐÊM DÀI VÔ TẬN (Lê Thị Bạch Loan)


* ĐI VỀ ĐÂU (Hoàng Thị Kim Chi)


* GALANG: BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM BỊ PHÁ BỎ


* GALANG MỘT THỜI - MỘT ĐỜI (Nguyễn Mạnh Trinh)


* GIÁNG NGỌC PHỎNG VẤN NHÀ THƠ THÁI TÚ HẠP VÀ NỮ SĨ ÁI CẦM VỀ LỄ KHÁNH THÀNH ĐTNTNVN


* GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI TÌM TỰ DO (Lê Đinh Hùng)


* HẢI ĐẢO BUỒN LÂU BI ĐÁT


*"HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG: TỰ DO, MỘT NHU CẦU THIẾT YẾU, ĐÁNG ĐỂ TA ĐI TÌM"


*HÀNH TRÌNH GIAN NAN TÌM TỰ DO  


* HÀNH TRÌNH TÌM CON NƠI BIỂN ĐÔNG


* HÌNH ẢNH MỚI NHẤT CHUẨN BỊ KHÁNH THÀNH VÀO THÁNG 04-2009


* HÒN ĐẢO BỊ LÃNG QUÊN (Meng Yew Choong)


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ VINH DANH ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ WESTMINSTER THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT “NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM”


* KHÁNH THÀNH ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI NAM CALI


* KHẮC TÊN TRÊN BIA TƯỞNG NIỆM (Việt Hải)


* LÀN SÓNG THUYỀN NHÂN MỚI


* LỄ ĐỘNG THỔ KHỞI CÔNG XÂY DỰNG ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* LỄ KHÁNH THÀNH TRỌNG THỂ ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI QUẬN CAM


* LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TỔ CHỨC TRANG NGHIÊM TẠI NGHĨA TRANG WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* LÒNG NHÂN ÁI (Tâm Hồng)


* LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG (Thơ Thái Tú Hạp)


* MEMORIAL TO BOAT PEOPLE WHO DIED TO BE DEDICATED SATURDAY


* MỘT CÁI GIÁ CỦA TỰ DO (Trần Văn Hương)


* MƠ ƯỚC "MỘT NGÀY TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN" ĐÃ TRỞ THÀNH SỰ THẬT


* NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM THỨ 5


* "NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM" TỔ CHỨC TRỌNG THỂ TẠI WESTMINSTER


* NGƯỜI PHỤ NỮ SỐNG SÓT SAU CHUYẾN VƯỢT BIỂN KINH HOÀNG


* NHỮNG CHUYỆN HÃI HÙNG CỦA THUYỀN NHÂN (Biệt Hải)


* NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT ĐỀU CÓ THẬT (Ngô Dân Dụng)


* NHỮNG THÁNG NGÀY YÊU DẤU NƠI HOANG ĐẢO (Tuấn Huy)


* NỖI BẤT HẠNH ĐỜI TÔI (Thùy Yên) 


* NỖI KHỔ CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Thy Vũ Thảo Uyên)


* NƯỚC MẮT CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Nguyễn Mỹ Linh)


* SAIGON TIMES PHỎNG VẤN MỤC SƯ HÀ JIMMY CILLPAM 4 NĂM CÓ MẶT TRÊN TÀU AKUNA CỨU HƠN 5000 NGƯỜI VIỆT NAM VƯỢT BIỂN TÌM TỰ DO TRÊN BIỂN ĐÔNG


* TÀU SẮT BẾN TRE (Tú Minh)


* THẢM KỊCH BIỂN ĐÔNG (Vũ Duy Thái)


* THẢM SÁT TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA


* THỊ XÃ WESTMINSTER VINH DANH TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN


* THÔNG BÁO CỦA ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VN


* THƠ LÀM KHI ĐỌC TIN THUYỀN NHÂN (Viên Linh)


* THUYỀN NHÂN: ẤN TÍCH LỊCH SỬ


* THUYỀN NHÂN VÀ BIỂN ĐỘNG


* THUYỀN NHÂN VÀ MỘT VÀI HÌNH ẢNH CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN


* THUYỀN NHÂN VIỆT NAM VƯỢT BIÊN, TỬ NẠN, ĐẾN BỜ TỰ DO ĐÃ GIÚP NHÂN LOẠI NHÌN RÕ ĐƯỢC CHÂN TƯỚNG CỦA CỘNG SẢN (Lý Đại Nguyên)


* TRÔI GIẠT VỀ ĐÂU (Nguyễn Hoàng Hôn)


* TRỞ VỀ ĐẢO XƯA... (Nguyễn Công Chính)


* TỪ TẤM BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN Ở GALANG NHÌN RA CON ĐƯỜNG HÒA GIẢI


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN VIỆT NAM ĐÃ CHÍNH THỨC ĐƯA VÀO WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN ĐÃ ĐƯỢC ĐẶT VÀO VỊ TRÍ AN VỊ TRONG KHUÔN VIÊN WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30-4-2012

* VĂN TẾ THUYỀN BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* VƯỢT BIỂN (Thanh Thanh)


* VƯỢT BIỂN MỘT MÌNH (Nguyễn Trần Diệu Hương)


* XIN VỀ ĐÂY CHỨNG GIÁM, AN GIẤC NGÀN THU


* XÓA DẤU VẾT TỘI ÁC (Phạm Phú Minh)


 Saigon Times USA

 

 

SỰ SONG HÀNH TÌNH CỜ

TRONG BÀI THƠ TÂY TIẾN

 

TRẦN VĂN NAM

 

Cái hào hùng rất dễ tìm thấy trong bài thơ Tây Tiến.  Cái bi đát đích thực của chiến tranh cũng rất dễ tìm ra trong bài thơ.  Ngày nay ta thường nói về tính nhân bản để bàn về các tác phẩm chiến tranh.  Bài thơ Tây Tiến cũng có nhiều dáng vẻ của tính phản chiến.  Dùng từ phản chiến thì hơi quá.  Dùng những từ khác: Thái độ đích thực của con người đối với cái tàn bạo của bất cứ cuộc chiến tranh nào, dù đó là cuộc chiến tranh thần thánh huy động được cả toàn dân tham gia vào cuộc trường kỳ kháng Pháp.

Tính hào hùng, tính nhân bản, hai khía cạnh của bài thơ Tây Tiến thực sự rất dễ tìm thấy, không phải là một gán ghép để trình bày một quan niệm mới mẻ thường được bàn tới bởi các ngòi bút Tây phương.  Cái làm ta ngạc nhiên là hai khía cạnh đó hiện diện song hành một cách tình cờ trong mỗi đoạn thơ.  Thí dụ đoạn thơ Lúc mới rời miền xuôi:

 

Sông Mã xa rồi, Tây Tiến ơi

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi

Sài Khao, sương lấp, đoàn quân mỏi

Mường Lát mưa về trong đêm hơi.

 

Đây là đoạn thơ giới thiệu về địa lý, nơi xuất phát của đoàn quân Tây Tiến ra đi từ vùng Thanh Nghệ Tĩnh có dòng sông Mã hùng dũng.  Những khí vị của câu thơ "Sông Mã xa rồi, Tây Tiến ơi" vừa chứa đựng cái phấn khởi lên đường hướng về vị trí chiến lược trên đất Lào, vừa bao hàm sự luyến tiếc quê nhà đã rời bỏ ngày càng lùi lại miền xuôi.  Đích thực của lòng người nghệ sĩ.  Oai phong ra đi cũng đầy bịn rịn.  Và đây là đoạn thơ Lên Trường Sơn:

 

Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Phà Luông mưa xa khơi

 

Đoạn thơ mở ra một góc trời hùng vĩ, cao chớn chở, vùng biên giới Lào Việt.  Đèo cao, mây lẫn với đoàn người chênh vênh. Dốc thăm thẳm chập chùng đổ xuống vùng đồng bằng.  Khi ở trên cao, Quang Dũng nhìn xuống thung lũng bao quát xa xăm, thấy nhà ai trong mưa, chạnh nhớ nhà.  Mưa xa khơi là hình ảnh của mờ mịt, nhà ai là hình ảnh gợi nhớ về mái ấm gia đình.  Nhớ nhà xa xôi trong lúc hành quân ngàn thước lên cao ngàn thước xuống, rõ ràng là sự song hành của hai mặt chiến tranh và hòa bình, hành quân ca và âu ca.

 

Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu áo dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm.

 

Gian khổ chốn rừng thiêng nước độc, muỗi vắt làm hao mòn sinh lực.  Đoàn binh không mọc tóc vì sốt rét rừng.  Địa ngục của Tây Tiến, đáng lẽ Quang Dũng không nên nói ra vì có thể làm nhụt chí khí của những người tiếp nối biết đâu cũng sắp sửa lên đường.  Quang Dũng đã mô tả trung thực, vì ông làm thơ do cảm nghĩ của lòng mình, không làm thơ cho mục đích tuyên truyền dấu diếm sự thật theo kiểu "Mặt trận Miền Tây Vẫn Yên Tĩnh" (Nhan đề một tập truyện của Đức, thời Đệ Nhất Thế Chiến).  Đoàn quân đã tiến sát vào lòng đất địch, vùng bố trí của quân đội Pháp trên đất Lào.  Đoàn quân ngụy trang màu xanh lá rừng.  Cái hùng vĩ của thiên nhiên trong bài thơ Tây Tiến được thay bằng cái hùng khí của con người.  Mắt trừng gởi mộng qua biên giới đầy vẻ hăm dọa của cọp rừng xanh chờ đợi những phút công hãm lũy đồn.  Hùng dũng như vậy mà khi đêm xuống, trong lúc hành quân để nghỉ ngơi, tâm trí người chiến sĩ lại mơ về Hà Nội có dáng Kiều thơm.  Mơ về dáng Kiều thơm có lẽ không phải là mơ về một người tình nào, mà mơ về những hấp dẫn ở nơi thành thị.  Đây cũng là một sự biểu lộ thành thật, không phải đi kháng chiến là lúc nào cũng nghĩ về đánh giặc, quên đi những giây phút nghĩ ngợi về những thú vui bình thường hoặc tầm thường.

 

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

 

Hình ảnh thê lương của những nấm mồ viễn xứ rãi rác trên núi rừng.  Họ không gục ngã vì lâm trận mà vì bệnh tật dọc đường.  Những người tiếp tục ra đi sẽ không khỏi liên tưởng có ngày mình cũng như vậy.  Vừa nói ra cái thê thảm.  Quang Dũng liền chấn chỉnh bằng cảm nghĩ chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.  Ta không thể nói Quang Dũng giả tạo, vớt vát lại cái thê thảm của mình vừa nói ra.  Vào thời điểm của chiến dịch Tây Tiến, mọi người đều hăm hở lên đường, tự nguyện tham gia kháng chiến, tự nguyện rời bỏ những ấm êm của thành thị, quả là chẳng tiếc đời xanh.  Nhưng chẳng tiếc đời xanh cũng bao hàm sự nghĩ ngợi cái vô định của cuộc trường kỳ kháng chiến, vì nếu không nghĩ thì tác giả nói ra làm gì. Những cái chết gục ngã dọc đường cũng là cũng là những cái chết hy sinh, ra đi là biết trước đầy gian hiểm, xứng đáng là những cái chết da ngựa bọc thây, xứng đáng là những cái chết "áo bào thay chiếu anh về đất".  Câu cuối của đoạn thơ thật hào hùng.  Sông Mã là con sông dũng mãnh, nước chảy gầm thét, mang tên loài ngựa chiến hí lộng ngược dòng đi vào núi rừng sâu thẳm.  Tính chất vừa bi thảm vừa hào hùng một lần nữa song hành một cách tình cờ, gắn bó như một cảm hứng vãng lai  trong ý nghĩ của Quang Dũng.

 

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời

Tây Tiến người đi không hẹn ước

Đường lên thăm thẳm một chia phôi.

 

Lại là một hình ảnh của sự kiệt sức, của chết chóc. Đoạn thơ vẫn còn phảng phất hương vị lãng mạn chia ly.  Có thể nói Quang Dũng không có ý hướng làm một bài thơ mang nặng tính nhân bản.  Cái gian nguy Quang Dũng nói ra là để làm nổi bật sự hy sinh vô bờ bến cho cuộc chiến tranh thần thánh. Câu thơ "Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi" làm cho bài thơ mang một chút huyền bí, hồn ma chiến sĩ thành mây trôi lang thang về Sầm Nứa trên đất Lào.  Nếu Quang Dũng đổi một từ: "Lòng về Sầm Nứa.." thì bài thơ có tính chiến đấu hơn.  Ông đã viết câu thơ cuối chan chứa một nỗi hoài cảm, khiến cái tình cờ của sự song hành hào hùng và bi thảm càng thêm đậm nét. "Chiến tranh và Hòa bình", "Một thời để yêu và một thời để chết", âu ca và hành quân ca...hiện diện thấp thoáng mỗi đoạn thơ.

Do đâu mà tính chất anh hùng ca vừa bi ca và âu ca gần như song hành trong mỗi đoạn thơ.  Hẳn không phải do một chỉ đạo tiền định, vì thời đại khi Quang Dũng sáng tác chưa có ý hướng làm văn nghệ mang tính nhân bản, cũng chưa có sự chỉ đạo văn nghệ mang tính Đảng, tính nhân dân, tính chiến đấu.  Vậy Quang Dũng đã sáng tác theo cảm nghĩ của lòng mình, và sáng tác do ý hướng làm thơ hơn là ý hướng nào khác, mặc dù Quang Dũng là một trung đoàn trưởng trong đoàn quân Tây Tiến, (Có tài liệu nói ông là đại đội trưởng).  Nếu do ý hướng cổ võ tinh thần binh sĩ thì đã hẳn Quang Dũng sáng tác một bài hịch hay một bài thơ tuyên truyền như một Lý Thường Kiệt trong lịch sử thời nhà Lý.  Quang Dũng sáng tác do ý hướng làm thơ, do cảm nghĩ của lòng mình, nên ông không hề có ý định đem phổ biến trong hàng ngũ đoàn quân Tây Tiến.  Bài thơ được truyền tụng do bạn bè, do mọi người đánh giá được bài thơ hay...Bài thơ Tây Tiến không làm nhụt chí khí binh sĩ.  Ra đi tự nguyện là chấp nhận hy sinh, chấp nhận gian khổ.  Quang Dũng nói ra cũng chỉ là một sự thật mà ai cũng biết.  Bài thơ được truyền tụng, chứng tỏ sự thành thật làm cảm động lòng người, sự hào hùng làm ta hứng thú.  Quang Dũng sáng tác do ý hướng làm thơ, thế thôi.  Thơ đã đạt tới chất thơ thì ta không lạ là bài thơ đã trở thành tác phẩm gí trị cho văn học.