Saigon Times


Menu



Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân

Việt Nam

Tiếp Theo...

* CẦU NGUYỆN VÀ TƯỞNG NIỆM NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM 2016 TẠI NAM CALI


* 40 NĂM QUỐC HẬN LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN, BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* 30 THÁNG TƯ, TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* BI SỬ THUYỀN NHÂN (Nguyễn Quốc Cường)


* BIỂN ĐÔNG LỤC BÌNH TRÔI


* CÁI GIÁ CỦA TỰ DO


* CÁNH BÈO BIỂN CẢ (Văn Qui)


* CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG VỀ CON TÀU MANG SỐ MT065


* CẦU SIÊU BẠT ĐỘ TẠI ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM WESTMINSTER


* CHUYỆN KỂ HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG (Nhiều Tác Giả)


* CHỨNG TÍCH ĐỂ ĐỜI: ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* CHUYẾN VƯỢT BIÊN ĐẪM MÁU (Mai Phúc)


* CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG


* CON ĐƯỜNG TÌM TỰ DO (Trần Văn Khanh)


* CÒN NHỚ HAY QUÊN (Nguyễn Tam Giang)


* DẠ TIỆC VĂN NGHỆ "LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG" THÀNH CÔNG NGOÀI DỰ KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Việt Hải)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TẠI QUẬN CAM (Vi Anh)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM: BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA NIỀM KHÁT VỌNG TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN


* ĐÊM DÀI VÔ TẬN (Lê Thị Bạch Loan)


* ĐI VỀ ĐÂU (Hoàng Thị Kim Chi)


* GALANG: BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM BỊ PHÁ BỎ


* GALANG MỘT THỜI - MỘT ĐỜI (Nguyễn Mạnh Trinh)


* GIÁNG NGỌC PHỎNG VẤN NHÀ THƠ THÁI TÚ HẠP VÀ NỮ SĨ ÁI CẦM VỀ LỄ KHÁNH THÀNH ĐTNTNVN


* GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI TÌM TỰ DO (Lê Đinh Hùng)


* HẢI ĐẢO BUỒN LÂU BI ĐÁT


*"HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG: TỰ DO, MỘT NHU CẦU THIẾT YẾU, ĐÁNG ĐỂ TA ĐI TÌM"


*HÀNH TRÌNH GIAN NAN TÌM TỰ DO  


* HÀNH TRÌNH TÌM CON NƠI BIỂN ĐÔNG


* HÌNH ẢNH MỚI NHẤT CHUẨN BỊ KHÁNH THÀNH VÀO THÁNG 04-2009


* HÒN ĐẢO BỊ LÃNG QUÊN (Meng Yew Choong)


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ VINH DANH ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ WESTMINSTER THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT “NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM”


* KHÁNH THÀNH ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI NAM CALI


* KHẮC TÊN TRÊN BIA TƯỞNG NIỆM (Việt Hải)


* LÀN SÓNG THUYỀN NHÂN MỚI


* LỄ ĐỘNG THỔ KHỞI CÔNG XÂY DỰNG ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* LỄ KHÁNH THÀNH TRỌNG THỂ ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI QUẬN CAM


* LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TỔ CHỨC TRANG NGHIÊM TẠI NGHĨA TRANG WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* LÒNG NHÂN ÁI (Tâm Hồng)


* LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG (Thơ Thái Tú Hạp)


* MEMORIAL TO BOAT PEOPLE WHO DIED TO BE DEDICATED SATURDAY


* MỘT CÁI GIÁ CỦA TỰ DO (Trần Văn Hương)


* MƠ ƯỚC "MỘT NGÀY TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN" ĐÃ TRỞ THÀNH SỰ THẬT


* NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM THỨ 5


* "NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM" TỔ CHỨC TRỌNG THỂ TẠI WESTMINSTER


* NGƯỜI PHỤ NỮ SỐNG SÓT SAU CHUYẾN VƯỢT BIỂN KINH HOÀNG


* NHỮNG CHUYỆN HÃI HÙNG CỦA THUYỀN NHÂN (Biệt Hải)


* NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT ĐỀU CÓ THẬT (Ngô Dân Dụng)


* NHỮNG THÁNG NGÀY YÊU DẤU NƠI HOANG ĐẢO (Tuấn Huy)


* NỖI BẤT HẠNH ĐỜI TÔI (Thùy Yên) 


* NỖI KHỔ CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Thy Vũ Thảo Uyên)


* NƯỚC MẮT CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Nguyễn Mỹ Linh)


* SAIGON TIMES PHỎNG VẤN MỤC SƯ HÀ JIMMY CILLPAM 4 NĂM CÓ MẶT TRÊN TÀU AKUNA CỨU HƠN 5000 NGƯỜI VIỆT NAM VƯỢT BIỂN TÌM TỰ DO TRÊN BIỂN ĐÔNG


* TÀU SẮT BẾN TRE (Tú Minh)


* THẢM KỊCH BIỂN ĐÔNG (Vũ Duy Thái)


* THẢM SÁT TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA


* THỊ XÃ WESTMINSTER VINH DANH TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN


* THÔNG BÁO CỦA ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VN


* THƠ LÀM KHI ĐỌC TIN THUYỀN NHÂN (Viên Linh)


* THUYỀN NHÂN: ẤN TÍCH LỊCH SỬ


* THUYỀN NHÂN VÀ BIỂN ĐỘNG


* THUYỀN NHÂN VÀ MỘT VÀI HÌNH ẢNH CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN


* THUYỀN NHÂN VIỆT NAM VƯỢT BIÊN, TỬ NẠN, ĐẾN BỜ TỰ DO ĐÃ GIÚP NHÂN LOẠI NHÌN RÕ ĐƯỢC CHÂN TƯỚNG CỦA CỘNG SẢN (Lý Đại Nguyên)


* TRÔI GIẠT VỀ ĐÂU (Nguyễn Hoàng Hôn)


* TRỞ VỀ ĐẢO XƯA... (Nguyễn Công Chính)


* TỪ TẤM BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN Ở GALANG NHÌN RA CON ĐƯỜNG HÒA GIẢI


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN VIỆT NAM ĐÃ CHÍNH THỨC ĐƯA VÀO WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN ĐÃ ĐƯỢC ĐẶT VÀO VỊ TRÍ AN VỊ TRONG KHUÔN VIÊN WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30-4-2012

* VĂN TẾ THUYỀN BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* VƯỢT BIỂN (Thanh Thanh)


* VƯỢT BIỂN MỘT MÌNH (Nguyễn Trần Diệu Hương)


* XIN VỀ ĐÂY CHỨNG GIÁM, AN GIẤC NGÀN THU


* XÓA DẤU VẾT TỘI ÁC (Phạm Phú Minh)


 Saigon Times USA

 

 

HERTA MULLER

NGƯỜI ĐOẠT GIẢI NOBEL

VĂN CHƯƠNG 2009

 

Giống hai năm gần đây, càng gần sát hạn thì xu thế phần thắng nghiêng về người nhận giải càng rõ rệt. Herta Muller(Đức) nhích lên cao từng ngày trong bảng cá cược của làng sách và rốt cuộc qua mặt Amos Oz - ứng viên nặng ký người Israel - để giật giải Nobel văn chương 2009.

 

Khác với các thành tựu khoa học hay thậm chí trong đấu tranh vì hòa bình, Viện hàn lâm Thụy Điển chưa bao giờ cho biết rõ họ lựa văn sĩ tiêu biểu cho giải Nobel văn chương theo tiêu chí nào. Nhưng cũng không sao. Cái nghề làm dâu trăm họ này bao giờ chả bị trách móc.

Như năm nào cũng vậy, không chê Orhan Pamuk (vì lý do chính trị hơn vì văn chương) hoặc Elfriede Jelinek (làm nhục mặt nước Áo) thì người ta cũng ngán ngẩm bởi danh sách ứng viên nặng ký lần nào cũng dài dằng dặc những Haruki Murakami hay Philip Roth hẩm hiu.

Giải Nobel văn chương thứ 10 cho người Đức không thể không gây ra vài cú lắc đầu, vì sau Hermann Hesse (Thụy Sĩ), Albert Schweitzer (Pháp) và Nelly Sachs (Israel) thì Herta Muller lại là một người có gốc Romania, nghĩa là không "thuần“ Đức.

Nhưng, săm soi như vậy có nhỏ nhen quá không, khi chính số phận lênh đênh đã đưa những cây bút lớn ấy lên chiếu trên của làng văn?


Tuổi thơ bất hạnh

Herta Muller ra đời tại ngôi làng nhỏ Nitzkydorf ở Banat (Romania) và trực tiếp chịu đựng tàn dư của chiến tranh.

Mẹ bà bị đẩy vào một trại cải tạo, ở đó một bạn thân của bà bị chết đói và để lại cái tên Herta cho đứa con gái tương lai của bạn mình, bố bà tìm an ủi trong rượu chè sau khi nông trại bị quốc hữu hóa, cả gia đình phải bò ra ruộng kiếm ăn.

“Tôi tin rằng người lớn nhầm khi cho là trẻ con dễ sướng. Tôi không biết truyện cổ tích là gì, lúc nào cũng cô đơn và phải làm việc cực nhọc”. Sau này bà thuật lại thời thơ ấu trong Die Nacht ist aus Tinte gemacht.

 

 

 

Mọi cực khổ hồi ấy mới chỉ là bước đầu cho những khiếp sợ sau này. “Sáng sớm tôi thức dậy và không biết buổi tối còn tồn tại không”.

Vào tháng 12 tới, nhân ngày mất của Alfred Nobel, giải thưởng cao quý mang tên ông sẽ được trao cho Herta Muller vì bà đã vẽ ra được những cảnh đời tứ cố vô thân bằng nét màu đậm đặc của thi ca và hiện thực trong văn xuôi.

Lớn lên ở một vùng tập trung nhiều người Đức di cư, Herta Muller đã sớm nếm trải số phận của dân thiểu số, nhất là ở xứ Romania nhiều xung đột sắc tộc. Học xong Đức ngữ và văn học Romania, bà làm phiên dịch tại một nhà máy nhưng sớm bị sa thải vì không chịu hợp tác với Securitate, tổ chức mật vụ của Romania.

Tác phẩm đầu tay Niederungen (1976) của bà bị cắt xén nhiều trước khi được phép in. 1987 bà rời quên hương sang CHLB Đức (cũ) và giảng dạy tại nhiều trường đại học Đức cũng như nước ngoài.

20 tiểu thuyết và cũng chừng ấy giải thưởng quan trọng là những viên đá lát đường dẫn đến Stockholm, song hình như Herta Muller không tìm lại được sự yên bình trong tâm hồn.

Nghi ngại cả ngôn từ

Herta Muller đặt chân đến Tây Berlin năm 1987, nơi mấy năm trước đó Niederungen (theo bản thảo không bị kiểm duyệt) ra đời và lần đầu tiên độc giả Đức biết đến một vùng khỉ ho cò gáy Banat cùng một Herta Muller mới được phát hiện trên văn đàn.

Banat được mô tả như một sự pha trộn giữa phong cảnh thi vị và những giai thoại lạnh lùng. Lạnh lùng cả trong thứ tiếng Đức từ ngoài nước Đức.

“Hình như trong tôi có một nhu cầu hướng đến sự tối giản”, bà thổ lộ. “Tôi không viết các động từ thể giả định, tôi ghét thời quá khứ. Tôi gạch tất cả những gì không cần thiết khỏi bản thảo”.

Đứa bé không đọc cổ tích nay chuyển thẳng cuộc sống trần trụi lên trang giấy? Không, đó chỉ là cái nhìn quyết liệt không khoan nhượng, là quyết định không ngoảnh mặt đi để quên lãng, là ước vọng được miêu tả chính xác những gì diễn ra trước mắt và trong trí nhớ.

“Tôi nghi ngại ngôn từ, vì tôi không rõ phải nói ra như thế nào những gì tôi thấy. Cuộc sống không muốn bị chép lại. Ngôn ngữ là một thứ nhân tạo, ngay cả trong cuộc sống thường nhật.” Quả cũng là nhận xét độc đáo của một người sống khỏe bằng ngòi bút.

Làm người lạ trên chính quê hương mình

Bà chia tay với người chồng đã cùng bà chạy khỏi Romania, chịu sự công kích của các đồng nghiệp cũ bị bà vạch mặt đã làm việc cho Securitate, rời Trung tâm Văn bút danh tiếng và bỏ lại sau lưng cả cộng đồng gốc Đức hôm nay chỉ còn 15.000 người ở Romania.

Đề tài tha hương không buông bà ra: Der Fuchs war damals schon der J#ger là bức tranh của cuộc sống ngột ngạt ở Banat được bà làm tái hiện khi đã ở Đức. Herztier tuy là tiểu thuyết chính trị nhưng đẫm chất thơ và ý chí vươn đến cuộc sống tươi sáng hơn.

Nhưng quê hương mới mang tên Berlin cũng mãi mãi lạ lẫm. Tiểu thuyết Reise auf einem Bein (1989) mang nặng dấu ấn đó.

“Quê hương là thứ mà người ta không chịu đựng nổi mà cũng không rứt bỏ được”, bà nói trong một cuộc phỏng vấn. Phải bất hạnh đến mức nào mới có được một tổng kết đau đớn như vậy?

Tác phẩm gần đây nhất, Atemschaukel, được vào vòng trong của giải Sách Đức 2009, xoay quanh số phận một thanh niên phiêu dạt sang Nga – hình ảnh người Đức thiểu số ở Romania sau Thế chiến II.

Bà lấy hình mẫu là nhà thơ Oskar Pastior đã mất năm 2006, khi còn sống ông đã gửi gắm lại nhiều tâm sự để bà chép đầy mấy quyển vở. Bà bỏ chúng vào ngăn kéo cả năm trời vì mỗi lần định đọc là thấy lại một người bạn thân đã khuất.

Herta Muller khâm phục ý chí của Oskar Pastior, ngay cả trong những hoàn cảnh tuyệt vọng. “Ông ấy không lùi bước, không dễ dàng chấp nhận mọi chuyện xung quanh mình”. Điều đó có lẽ cũng đúng cả với Herta Muller. Nói đúng hơn, đó là đề tài đeo đẳng suốt đời bà.

Thế kỷ này là thế kỷ của không ít nhà văn lưu vong, ít ai tin điều đó còn lặp lại sau hai cuộc chiến tranh thế giới tàn bạo.

Lê Quang