SG1


Menu



Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân

Việt Nam

Tiếp Theo...

* CẦU NGUYỆN VÀ TƯỞNG NIỆM NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM 2016 TẠI NAM CALI


* 40 NĂM QUỐC HẬN LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN, BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* 30 THÁNG TƯ, TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* BI SỬ THUYỀN NHÂN (Nguyễn Quốc Cường)


* BIỂN ĐÔNG LỤC BÌNH TRÔI


* CÁI GIÁ CỦA TỰ DO


* CÁNH BÈO BIỂN CẢ (Văn Qui)


* CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG VỀ CON TÀU MANG SỐ MT065


* CẦU SIÊU BẠT ĐỘ TẠI ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM WESTMINSTER


* CHUYỆN KỂ HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG (Nhiều Tác Giả)


* CHỨNG TÍCH ĐỂ ĐỜI: ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* CHUYẾN VƯỢT BIÊN ĐẪM MÁU (Mai Phúc)


* CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG


* CON ĐƯỜNG TÌM TỰ DO (Trần Văn Khanh)


* CÒN NHỚ HAY QUÊN (Nguyễn Tam Giang)


* DẠ TIỆC VĂN NGHỆ "LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG" THÀNH CÔNG NGOÀI DỰ KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Việt Hải)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TẠI QUẬN CAM (Vi Anh)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM: BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA NIỀM KHÁT VỌNG TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN


* ĐÊM DÀI VÔ TẬN (Lê Thị Bạch Loan)


* ĐI VỀ ĐÂU (Hoàng Thị Kim Chi)


* GALANG: BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM BỊ PHÁ BỎ


* GALANG MỘT THỜI - MỘT ĐỜI (Nguyễn Mạnh Trinh)


* GIÁNG NGỌC PHỎNG VẤN NHÀ THƠ THÁI TÚ HẠP VÀ NỮ SĨ ÁI CẦM VỀ LỄ KHÁNH THÀNH ĐTNTNVN


* GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI TÌM TỰ DO (Lê Đinh Hùng)


* HẢI ĐẢO BUỒN LÂU BI ĐÁT


*"HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG: TỰ DO, MỘT NHU CẦU THIẾT YẾU, ĐÁNG ĐỂ TA ĐI TÌM"


*HÀNH TRÌNH GIAN NAN TÌM TỰ DO  


* HÀNH TRÌNH TÌM CON NƠI BIỂN ĐÔNG


* HÌNH ẢNH MỚI NHẤT CHUẨN BỊ KHÁNH THÀNH VÀO THÁNG 04-2009


* HÒN ĐẢO BỊ LÃNG QUÊN (Meng Yew Choong)


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ VINH DANH ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ WESTMINSTER THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT “NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM”


* KHÁNH THÀNH ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI NAM CALI


* KHẮC TÊN TRÊN BIA TƯỞNG NIỆM (Việt Hải)


* LÀN SÓNG THUYỀN NHÂN MỚI


* LỄ ĐỘNG THỔ KHỞI CÔNG XÂY DỰNG ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* LỄ KHÁNH THÀNH TRỌNG THỂ ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI QUẬN CAM


* LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TỔ CHỨC TRANG NGHIÊM TẠI NGHĨA TRANG WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* LÒNG NHÂN ÁI (Tâm Hồng)


* LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG (Thơ Thái Tú Hạp)


* MEMORIAL TO BOAT PEOPLE WHO DIED TO BE DEDICATED SATURDAY


* MỘT CÁI GIÁ CỦA TỰ DO (Trần Văn Hương)


* MƠ ƯỚC "MỘT NGÀY TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN" ĐÃ TRỞ THÀNH SỰ THẬT


* NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM THỨ 5


* "NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM" TỔ CHỨC TRỌNG THỂ TẠI WESTMINSTER


* NGƯỜI PHỤ NỮ SỐNG SÓT SAU CHUYẾN VƯỢT BIỂN KINH HOÀNG


* NHỮNG CHUYỆN HÃI HÙNG CỦA THUYỀN NHÂN (Biệt Hải)


* NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT ĐỀU CÓ THẬT (Ngô Dân Dụng)


* NHỮNG THÁNG NGÀY YÊU DẤU NƠI HOANG ĐẢO (Tuấn Huy)


* NỖI BẤT HẠNH ĐỜI TÔI (Thùy Yên) 


* NỖI KHỔ CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Thy Vũ Thảo Uyên)


* NƯỚC MẮT CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Nguyễn Mỹ Linh)


* SAIGON TIMES PHỎNG VẤN MỤC SƯ HÀ JIMMY CILLPAM 4 NĂM CÓ MẶT TRÊN TÀU AKUNA CỨU HƠN 5000 NGƯỜI VIỆT NAM VƯỢT BIỂN TÌM TỰ DO TRÊN BIỂN ĐÔNG


* TÀU SẮT BẾN TRE (Tú Minh)


* THẢM KỊCH BIỂN ĐÔNG (Vũ Duy Thái)


* THẢM SÁT TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA


* THỊ XÃ WESTMINSTER VINH DANH TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN


* THÔNG BÁO CỦA ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VN


* THƠ LÀM KHI ĐỌC TIN THUYỀN NHÂN (Viên Linh)


* THUYỀN NHÂN: ẤN TÍCH LỊCH SỬ


* THUYỀN NHÂN VÀ BIỂN ĐỘNG


* THUYỀN NHÂN VÀ MỘT VÀI HÌNH ẢNH CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN


* THUYỀN NHÂN VIỆT NAM VƯỢT BIÊN, TỬ NẠN, ĐẾN BỜ TỰ DO ĐÃ GIÚP NHÂN LOẠI NHÌN RÕ ĐƯỢC CHÂN TƯỚNG CỦA CỘNG SẢN (Lý Đại Nguyên)


* TRÔI GIẠT VỀ ĐÂU (Nguyễn Hoàng Hôn)


* TRỞ VỀ ĐẢO XƯA... (Nguyễn Công Chính)


* TỪ TẤM BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN Ở GALANG NHÌN RA CON ĐƯỜNG HÒA GIẢI


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN VIỆT NAM ĐÃ CHÍNH THỨC ĐƯA VÀO WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN ĐÃ ĐƯỢC ĐẶT VÀO VỊ TRÍ AN VỊ TRONG KHUÔN VIÊN WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30-4-2012

* VĂN TẾ THUYỀN BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* VƯỢT BIỂN (Thanh Thanh)


* VƯỢT BIỂN MỘT MÌNH (Nguyễn Trần Diệu Hương)


* XIN VỀ ĐÂY CHỨNG GIÁM, AN GIẤC NGÀN THU


* XÓA DẤU VẾT TỘI ÁC (Phạm Phú Minh)


 Saigon Times USA

 

 

HÀ NỘI – SAIGON –

WESTMINSTER,

NHỮNG NẺO ĐƯỜNG TẠ TỴ

 

NGUYỄN MẠNH TRINH

 

Một buổi sáng Cali đầy nắng. Trời trong xanh đến thẳm cao, bát ngát. Những cơn gió từ phía biển thổi về, lướt trên khu parking lot rộng khắp, xào xạc  hàng cây. Con đường ồn ào rộn rịp của ngày cuối tuần ngoài kia cuồn cuộn dòng nhân sinh,  bất tuyệt. Ở trong này, nắng vàng tươi óng ả trên những bìa sách. Một cuộc ra mắt sách lạ lùng đơn giản nhưng nhiều ấn tượng. Không có diễn văn khen tặng , không có chương trình phụ diễn ca nhạc và cũng chẳng có những lệ luật khách sáo mệt mỏi. Ở đây, chỉ  có những hàng người xếp hàng mua sách. Một lão trượng tóc bạc phơ,cây gậy già bên cạnh,nụ cười đôn hậu, ánh mắt tươi trẻ reo vui, ký tên trên những trang sách mở đầu cho một tác phẩm. Tuyển Tập Tạ Tỵ.

Những chặng đường đi  qua. Hơn nửa thế kỷ miệt mài cùng bút mực cọ sơn. Một họa sĩ có những họa phẩm mà theo một người buôn bán tranh  ở Việt Nam đã được liệt vào hàng tài sản quốc gia và cấm không được mang ra khỏi nước. Một nhà văn đã có mặt từ những ngày  Thế Kỷ, Đời Mới  ngày xưa có hàng chục tác phẩm  giá trị. Một nhà thơ của những ngày Hà Nội, của bài hát ‘Thương về 5 cửa ô xưa” mà tới bây giờ còn làm chết lặng lòng những người xa xứ.

Ơi  những  phương trời. Quê nội. Quê ngoại. Hà Nội. Saigòn. Westminster. Những thành phố của chia lìa và tụ hội. Rồi trại cải tạo và đảo tạm dung, Xứ người  lưu lạc và quê hương biệt khuất. Những nỗi niềm phảng phất trong cảnh,trong người. Trong “ Tuyển Tập Tạ Tỵ” tràn đầy phong vị của một cuộc đời đầy biến cố và sóng gió nhưng yêu văn chương nghệ thuật vô hạn.

Ít có ai, ở tuổi  tám mươi  lại  tận tụy với chữ nghĩa như thế. Yêu đời cũng như yêu nghệ thuật , dù cuộc nhân sinh này chỉ  là một  trò  chơi. Trang sách mở ra tác phẩm của một đời người mà có thể đại diện cho một thế hệ phải chịu nhiều máu lửa và mất mát. Bao nhiêu  là biến cố. Những bước chân khắp nơi dường như đo cả chiều dài đất nước Việt Nam. Kháng chiến, về Thành, nhập ngũ ,vào tù, vượt biển, những thời kỳ khó quên cho một tâm hồn nhiều cảm lụy. Ghi chép lại những chờ với đợi ở trại tạm dung , cũng như  những căm uất nghẹn ngào  ngày cải tạo, văn chương hiện hữu từng dòng từng chữ.bây giờ, đọc lại sao nghe có âm vọng của con hổ về già  tưởng tượng cảnh sơn lâm rừng sâu rú cả thuở xa xưa.

Tạ Tỵ, thi sĩ, văn sĩ, họa sĩ, người đã cống hiến cho đới những tác phẩm tim óc. Một  nhát cọ, mở ra những khung trời và những phận người. Một trang sách là tâm sự khôn nguôi , là cơn mưa quê nhà tha thiết, là ngọn gió bấc xứ người nhắc nhở thân phận tha hương. Ở tuổi tám mươi, sao trong ánh mắt nụ cười vẫn còn một thời thanh xuân trai trẻ. Những bức tranh, những cuốn sách có phải là tặng vật để lại cho đời?

Tôi nhớ những bài thơ Tạ Tỵ về Hà Nội. Lúc ấy,tôi còn quá nhỏ để có một hồi tưởng về thành phố ấy. Nhưng thơ thì man mác gợi lại một thời kỳ quá khứ. Tôi tưởng tượng tình cảnh một chàng trai trẻ giã từ thành phố thân yêu,một ngày có ngọn gió bấc xót xa. Đất nước chia đôi, biết ngày nào trở lại. Bài hát phổ nhạc từ thơ Tạ Tỵ “Thương về 5 cửa ô xưa “ sao tới bây giờ nghe lại vẫn còn tràn cảm xúc. Ngưa Hồ ngóng gió bấc, tiếng hí sao não lòng. Tâm sự của cách xa nhưng vẫn đợi ngày trùng lai hội ngộ. “Những Con Đường Hà Nội”:

 “Ôi, Hà Nội

ôi những con đường cũ

Đâu  hàng Bông hàng Trống với hàng Khay

Đâu hàng Đào khoe nõn những bàn tay

Những đôi mắt nhìn nhau sầu ly cách.

Nước Hồ Gươm còn xanh màu cẩm thạch?

Tà áo ai còn đẹp buổi hoàng hôn.

Nhớ thương xưa nhạt nắng những khung tường

Nghiêng nghiêng xuống măt hồ soi bóng nước

Những con đường

Những con đường năm trước.

Của ngày xưa xa lắm Hà Nội ơi

Đêm nay vềngự trị giữa lòng tôi

Đêm nay về với 5 cửa ô nghẽn lối.

Thao thức mãi từng canh gà báo vội

Rạng đông nào gối lệch tóc đêm sâu

Ở ngoài kia bóng tối đã phai mầu ! “

 

Thơ tha thiết quá cho một tấm lòng ,có phải ? trong cơn lốc thời thế, những lớp văn nghệ sĩ trạc tuổi nhà văn Tạ Tỵ  đã phải chịu nhiêù  cảnh bể dâu. Ở bên này hay bên kia, không từ chối được để đi vào con đường định mệnh của mình. Dù dấn thân hay làm một người chứng bất đắc dĩ, lịch sử vẫn là những chuỗi biến cố kinh khiếp mà một đời người cam chịu. Thơ nói chưa đủ, Tạ  Tỵ còn dùng văn xuôi để vẽ lên một xã hội trong thời chiến tranh ly loạn

Đọc những trang nửa tùy bút nửa ký sự,” Xóm cũ” ,” Trên những nẻo đường Saigòn “, tự nhiên  bùi ngùi với Saigòn vàng , Saigòn đỏ.Từ lúc rời quê hương vào Nam ông đã yên trí rằng sẽ sinh sống ở đó đến hết cuộc đời. Thành phố là một phần máu xương tủy não của đời sống ông. Nơi chốn ấy,có mái ấm gia đình. Có bạn bè bằng hữu .Có những ngày tháng miệt mài chuyện văn chương. Có những ngày triển lãm tranh đông vui. Có những cuối tuần Brodard,Pagode đủ mặt quần hùng. Có những tối đèn vàng đèn xanh rực rỡ sắc mầu. Nơi chốn ấy, những cuốn sách tạo thành, những bức tranh hiển lộng. Văn xuôi :” Những viên sỏi “, “ Yêu và thù “, “Bao giờ “, “ Ý Nghĩ”. Thơ :” Cho cuộc đời” . Nhận định văn học “Mười khuôn mặt văn nghệ “, “ Phạm Duy còn đó nỗi buồn”, “ Mười khuôn mặt văn nghệ hôm nay “. Rồi  Đời  Mới,Sáng Tạo, Bách Khoa, Văn, Hiện Đại,… những tạp chí văn học lừng lẫy một thời ghi lại tâm tình của một người cầm bút lúc nào cũng hừng hực lửa sáng tạo  mang tên Tạ Tỵ.Nhưng sau ngày tháng tư năm 1975,thành phố đổi chủ. Saigòn đỏ. Saigòn tang thương. Cảnh tan đàn lạc nghé. Sĩ quan viên chức ,văn nghệ sĩ vào “ Đáy Địa Ngục “, trôi  nổi từ chốn ngạ quỷ này đến nơi đầy đọa khác. Có ai mong được ngày trở về khi  một chế độ đã sẵn sàng một chính sách tận diệt đến cùng những người thuộc chế độ cũ. Thế mà, ở trong tù ngục vẫn có tâm hồn vượt thoát hàng rào trại tù để vươn tới khoảng trời xanh bao la, nơi mây trắng thong dong  để quên đi mắt thù chăm chăm và nỗi đói khổ vầy vọc mỗi ngày. Có lúc thơ văn là cây gậy chống để qua đi những gai lửa ngặt nghèo của cuộc sống.

Khi trở về nơi chốn cũ, ngậm ngùi với bao biến đổi. Hết rồi, cam gác bút. Những bằng hữu văn chương chia nhau những ngày lơ láo. Những tâm sự chất chồng. Những ngày chờ đợi bị công an rình mò làm việc. Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Đình Toàn, Dương Nghiễm Mậu, Thanh Tâm Tuyền, Doãn Quốc Sỹ, Lê ngộ Châu, Duy Trác, Thế Uyên, hoàng Hải Thủy, Nhã Ca,…cuốn trong cơn lốc , tan tác mịt mùng.Họ chia sẻ đắng cay với nhau,nhưng vẫn khôn nguôi hy vọng.những trang sách mở ra những trao gửi những nỗi niềm. Người sau đọc lại sẽ thấy được tình cảnh của những người bị lưu đầy trên chính quê hương mình. Mà những người ở phía Bắc cũng không hơn. Những Nguyễn Sáng, Hoang Lập Ngôn, Lê Quốc Lộc,.. cũng mang mang uất hận với tâm sự nghẹn ngào chẳng thốt thành lời.

Trong ký ức hội họa,còn lại những chân dung nhiều tác giả.phác họa lại những khuôn dáng lừng lẫy một thời. Mai Thảo, Nguyên Sa, Thanh Tâm Tuyền, Phạm Duy, Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương,Hoàng Anh Tuấn, Vũ Khắc Khoan, Nguyễn Đình Toàn,  Bình Nguyên Lộc,…kẻ còn người mất nhưng với  văn chương nghệ thuật vẫn còn tồn tại trong hoài hoài trí nhớ.Khuôn bố và cây cọ dưới bàn tay Tạ Tỵ đã thành  những tác phẩm để lại cho đời.

Dù đã sang định cư xứ người,hình như ông vẫn còn vấn vương với hình bóng cũ.”Saigòn hiện hữu trong tôi.một Saigòn bệnh hoạn xanh xao. Mỗi thước đường, mỗi gốc cây, đối với tôi hình như xa lạ. Tôi nhìn Saigòn bằng đôi măý vừa giận vừa thương! Saigon đó vẫn ngần ấy thước khối bê tông và thép,vẫn ngần ấy đại lộ, vẫn ngần ấy con hẻm và ngần ất mái tôn lẫn khuất đây đó! Tôi đã sống những giờ phút vô cùng trống rỗng,tưởng như lạc vào một khung cảnh xa lạ không thuộc về mình…” Bây giờ,đã xa vời vô cùng,của lãnh địa nào xa khuất mịt mờ nhưng chẳng thể lãng quên.Đó là một phần chân tay da thịt của một người làm nghệ thuật.

Một đời người trải qua.Vượt biển, đến trại đảo, ngẩn ngơ chờ với đợi. Sungei Besi ,ngày tháng nhạt nhòa. Escondido, những ngày bắt đầu xứ lạ. Ngổn ngang trăm mối.Bước đường ai cũng phải đi qua.

Tôi đi dưới cái nắng của vùng trời Escondido mà cứ ngỡ mình đi dưới cái nắng vàng ấm của quê nhà. Mỗi ngày qua đi tại cái thành phố bé nhõ nàynhư qua đi một cái gì nuối tiếc! Trong những ngày giờ đầu, tôi sống giữa cái không khí không thuộc về mình, nhiều khi nó làm tâm hồn tôi choáng váng, hoảng hốt hình như nửa muốn níu kéo, nửa muốn bứt rời!…” 

Hơn nửa thế kỷ cầm bút,cầm cọ,Tạ  Tỵ đã để lại những gì cho đời sau? Trả lời câu hỏi ấy chẳng cần phải là nhà nghiên cứu phê bình hội họa hay văn chương mà chỉ là một độc giả bình thường như tôi cũng rất dễ dàng. Hiển nhiên, từ những bài thơ, những truyện ngắn. Rõ ràng, từ những ký sự. Nổi bật,từ những họa phẩm. “Đáy Địa Ngục” của chứng nhân cơn hồng thủy. “ Thương về 5 cửa ô xưa” câu thơ và câu hát của một thời…

Buổi sáng hôm nay,trời đất dường như có gì khác lạ. Có một cái gì phảng phất. Đời người rồi sẽ chóng qua.Nhưng với văn chương có những điều sẽ thành miên viễn.Và như vậy không bao giờ tôi quên. Hình ảnh một lão trượng ngòi bút lướt trên trang giấy đầu tiên của cuốn sách. Mái tóc bạc phơ.  Nụ cười thân ái. Anh mắt hiền hòa. Của một buổi ra mắt sách đặc biệt.

Thân tặng cho đời. Tuyển Tập Tạ Tỵ.