Saigon Times


Menu



Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân

Việt Nam

Tiếp Theo...

* CẦU NGUYỆN VÀ TƯỞNG NIỆM NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM 2016 TẠI NAM CALI


* 40 NĂM QUỐC HẬN LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN, BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* 30 THÁNG TƯ, TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* BI SỬ THUYỀN NHÂN (Nguyễn Quốc Cường)


* BIỂN ĐÔNG LỤC BÌNH TRÔI


* CÁI GIÁ CỦA TỰ DO


* CÁNH BÈO BIỂN CẢ (Văn Qui)


* CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG VỀ CON TÀU MANG SỐ MT065


* CẦU SIÊU BẠT ĐỘ TẠI ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM WESTMINSTER


* CHUYỆN KỂ HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG (Nhiều Tác Giả)


* CHỨNG TÍCH ĐỂ ĐỜI: ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* CHUYẾN VƯỢT BIÊN ĐẪM MÁU (Mai Phúc)


* CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG


* CON ĐƯỜNG TÌM TỰ DO (Trần Văn Khanh)


* CÒN NHỚ HAY QUÊN (Nguyễn Tam Giang)


* DẠ TIỆC VĂN NGHỆ "LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG" THÀNH CÔNG NGOÀI DỰ KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Việt Hải)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TẠI QUẬN CAM (Vi Anh)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM: BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA NIỀM KHÁT VỌNG TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN


* ĐÊM DÀI VÔ TẬN (Lê Thị Bạch Loan)


* ĐI VỀ ĐÂU (Hoàng Thị Kim Chi)


* GALANG: BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM BỊ PHÁ BỎ


* GALANG MỘT THỜI - MỘT ĐỜI (Nguyễn Mạnh Trinh)


* GIÁNG NGỌC PHỎNG VẤN NHÀ THƠ THÁI TÚ HẠP VÀ NỮ SĨ ÁI CẦM VỀ LỄ KHÁNH THÀNH ĐTNTNVN


* GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI TÌM TỰ DO (Lê Đinh Hùng)


* HẢI ĐẢO BUỒN LÂU BI ĐÁT


*"HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG: TỰ DO, MỘT NHU CẦU THIẾT YẾU, ĐÁNG ĐỂ TA ĐI TÌM"


*HÀNH TRÌNH GIAN NAN TÌM TỰ DO  


* HÀNH TRÌNH TÌM CON NƠI BIỂN ĐÔNG


* HÌNH ẢNH MỚI NHẤT CHUẨN BỊ KHÁNH THÀNH VÀO THÁNG 04-2009


* HÒN ĐẢO BỊ LÃNG QUÊN (Meng Yew Choong)


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ VINH DANH ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ WESTMINSTER THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT “NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM”


* KHÁNH THÀNH ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI NAM CALI


* KHẮC TÊN TRÊN BIA TƯỞNG NIỆM (Việt Hải)


* LÀN SÓNG THUYỀN NHÂN MỚI


* LỄ ĐỘNG THỔ KHỞI CÔNG XÂY DỰNG ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* LỄ KHÁNH THÀNH TRỌNG THỂ ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI QUẬN CAM


* LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TỔ CHỨC TRANG NGHIÊM TẠI NGHĨA TRANG WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* LÒNG NHÂN ÁI (Tâm Hồng)


* LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG (Thơ Thái Tú Hạp)


* MEMORIAL TO BOAT PEOPLE WHO DIED TO BE DEDICATED SATURDAY


* MỘT CÁI GIÁ CỦA TỰ DO (Trần Văn Hương)


* MƠ ƯỚC "MỘT NGÀY TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN" ĐÃ TRỞ THÀNH SỰ THẬT


* NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM THỨ 5


* "NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM" TỔ CHỨC TRỌNG THỂ TẠI WESTMINSTER


* NGƯỜI PHỤ NỮ SỐNG SÓT SAU CHUYẾN VƯỢT BIỂN KINH HOÀNG


* NHỮNG CHUYỆN HÃI HÙNG CỦA THUYỀN NHÂN (Biệt Hải)


* NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT ĐỀU CÓ THẬT (Ngô Dân Dụng)


* NHỮNG THÁNG NGÀY YÊU DẤU NƠI HOANG ĐẢO (Tuấn Huy)


* NỖI BẤT HẠNH ĐỜI TÔI (Thùy Yên) 


* NỖI KHỔ CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Thy Vũ Thảo Uyên)


* NƯỚC MẮT CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Nguyễn Mỹ Linh)


* SAIGON TIMES PHỎNG VẤN MỤC SƯ HÀ JIMMY CILLPAM 4 NĂM CÓ MẶT TRÊN TÀU AKUNA CỨU HƠN 5000 NGƯỜI VIỆT NAM VƯỢT BIỂN TÌM TỰ DO TRÊN BIỂN ĐÔNG


* TÀU SẮT BẾN TRE (Tú Minh)


* THẢM KỊCH BIỂN ĐÔNG (Vũ Duy Thái)


* THẢM SÁT TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA


* THỊ XÃ WESTMINSTER VINH DANH TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN


* THÔNG BÁO CỦA ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VN


* THƠ LÀM KHI ĐỌC TIN THUYỀN NHÂN (Viên Linh)


* THUYỀN NHÂN: ẤN TÍCH LỊCH SỬ


* THUYỀN NHÂN VÀ BIỂN ĐỘNG


* THUYỀN NHÂN VÀ MỘT VÀI HÌNH ẢNH CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN


* THUYỀN NHÂN VIỆT NAM VƯỢT BIÊN, TỬ NẠN, ĐẾN BỜ TỰ DO ĐÃ GIÚP NHÂN LOẠI NHÌN RÕ ĐƯỢC CHÂN TƯỚNG CỦA CỘNG SẢN (Lý Đại Nguyên)


* TRÔI GIẠT VỀ ĐÂU (Nguyễn Hoàng Hôn)


* TRỞ VỀ ĐẢO XƯA... (Nguyễn Công Chính)


* TỪ TẤM BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN Ở GALANG NHÌN RA CON ĐƯỜNG HÒA GIẢI


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN VIỆT NAM ĐÃ CHÍNH THỨC ĐƯA VÀO WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN ĐÃ ĐƯỢC ĐẶT VÀO VỊ TRÍ AN VỊ TRONG KHUÔN VIÊN WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30-4-2012

* VĂN TẾ THUYỀN BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* VƯỢT BIỂN (Thanh Thanh)


* VƯỢT BIỂN MỘT MÌNH (Nguyễn Trần Diệu Hương)


* XIN VỀ ĐÂY CHỨNG GIÁM, AN GIẤC NGÀN THU


* XÓA DẤU VẾT TỘI ÁC (Phạm Phú Minh)


Saigon Times USA

 

TÌNH MẸ

QUA THI CA VIỆT NAM

 

DƯƠNG VIẾT ĐIỀN

 

 

Từ cổ chí kim từ đông sang tây khi nói đến người mẹ, tất cả mọi người ai ai cũng đều kính-trọng, mến yêu rồi nhớ nhung chất-ngất dù lúc ấy ta đang ở nơi chân bể hay góc trời, nơi rừng thiêng hay đồng nội.

Bởi vì trong suốt thời -gian kể từ khi mang thai cho đến lúc lâm-bồn, người mẹ đã phải chịu-đựng rất nhiều khổ đau Nào là mang nặng đi đứng khó- khăn trong mấy tháng trời. Nào là đau đớn quằn-quại trong thời -gian sinh đẻ. Sau khi đứa bé ra chào đời rồi người mẹ bắt đầu phải thức khuya dậy sớm, lắm lúc thức trắng nhiều đêm triền-miên mất ngủ để chăm sóc đứa con. Đã thế, nhiều lúc con cái bị đau ốm, người mẹ luôn luôn nằm thường- trực bên cạnh,lấy thuốc cho con uống, mong sao con chóng binh-phục. Nếu rủi ro gặp chuyện bất trắc xảy ra như con thở quá yếu hay bị sốt quá cao đưa đến co giật, người mẹ tái mặt run sợ,tim như thắt lại,trong lòng quằn-quại khổ đau. Đến khi con cái bắt đầu chạy nhảy khôn lớn, người mẹ phải tìm cách kiếm kế sinh-nhai, nuôi con ăn học. Thế rồi để có đủ tiền nuôi-nấng con cái, người mẹ phải dấn-thân vào đời, dầm mưa dãi nắng, một nằng hai sương,thức khuya dậy sớm, buôn bán tảo-tần, làm lụng vất-vả để kiếm cho được đồng tiền bát gạo mà trang-trải trong gia-đình. Lắm lúc người mẹ nhường cơm cho con ăn dù bụng đang đói cồn-cào, nhường áo cho con mặc dù trời đang rét căm-căm. Sự hy-sinh cao cả vô bờ bến đó khiến lòng người thường xuyên xúc-động. Thương nhớ triền-miên, chạnh lòng nhớ mẹ, nhạc-sĩ Y-Vân đã rung động con tim mà sáng-tác nên bản nhạc “Lòng Mẹ” với nội -dung và giai-điệu thật tuyệt vời: “Lòng mẹ bao la như biển Thái-bình dạt-dào. Tình mẹ tha-thiết như dòng suối hiền ngọt-ngào. Tiếng ru bên thềm trăng tà soi bóng mẹ yêu...". Vì biết lòng mẹ bao la như biển cả, tình mẹ chan-chứa tình thương vô biên nên nhà văn Pháp nổi tiếng là Anatone France đã không ngần- ngại hạ bút viết: “Trong thiên-nhiên có rất nhiều cái đẹp, nhưng cái đẹp cao quý nhất là trái tim người mẹ” (Il y a bien des merveilleuses dans la nature, mais la plus précieuse, cõest le Coeur dõune mère”.

Trước sự hy-sinh cao cả vô bờ bến của người mẹ như vậy nên tất cả mọi người con ai ai cũng thương nhớ mẹ mình và luôn luôn mong ước được trả hiếu cho mẹ dù mẹ mình còn sống hay đã qua đời. Vì vậy trong Kinh Địa-Tạng của Phật-giáo, chữ hiếu được bàn luận và giải-thích rất cặn-kẽ vì đây là một trong những đạo làm người rất quan-trọng của con cái đối với cha mẹ.

Thế nên hằng năm, cứ đến ngày “Tự-Tứ”, các vị chân tu thường thuyết giảng cho các Phật-tử nghe về hạnh hiếu của Tôn-Giả Mục Kiền-Liên: cứu mẹ đang thọ khổ ở địa-ngục hay hạnh hiếu của Tôn-Giả Xá- Lợi- Phất đã tìm mọi cách để thuyết-pháp độ mẹ ra khỏi tà- kiến của ngoại đạo NI-Kiều-Tử đắc pháp nhãn thanh-tịnh trước khi Tôn-Giả nhập niết-bàn.

Ai cũng biết rằng ở bên Trung-Quốc tự ngàn xưa, có 24 nhân-vật rất có hiếu đối với cha mẹ đã vang dậy như sóng cồn một thời vang bóng trong tập “Nhị Thập Tứ Hiếu”: nhiều người con trong lúc mùa hè oi-bức, đã cởi trần nằm ngủ lúc đêm về để cho muỗi bay đến cắn vào thân-thể mình ngõ hầu khỏi cắn vào thân-thể của mẹ, hay có người nằm trên băng tuyết giá lạnh suốt mùa đông chờ tuyết tan để bắt cá về nấu cháo cho mẹ già ăn.

Để đi vào đề tài, chúng ta hãy ghi lại đây những vần thơ của các thi-nhân đã xúc-động mà sáng- tác nên những lời thơ bất-hủ khi nhớ đến mẹ già.

Nhiều nhà thơ đã khóc thương nhớ mẹ lúc mẹ còn sống, nhưng hầu hết các thi-nhân nhớ thương khóc mẹ khi mẹ đã qua đời.

Ta hãy nghe một số bài thơ nhớ mẹ của vài thi-nhân khi mẹ còn sống.

Trước hết, mấy vần thơ tứ-tuyệt qua bài "Bóng Mẹ Chiều Thu" của thi-sĩ Cung-Trầm-Tưởng trong thi-tập "Lời Viết Hai Tay" khi đọc lên khiến ta nhớ đến người mẹ già đang vất-vả trong buổi chợ chiều của cuộc đời và ngong-ngóng mỏi mắt chờ trông con trở lại quê nhà sau những tháng ngày tù tội:

 

"Mẹ là mẹ chú em nào hình-sự

Dáng lưng gù làm nhớ tới mẹ tôi

Mẹ nẻo xa mưa nắng ắt bồi-hồi

Ai đỡ mẹ đi nghiêng sầu góa bụa

 

Mưa gió quất lưng tre còng vất-vả

Vóc mai kia na ná nét hao mòn

Của mẹ ruột quằn đau cho tiếng khóc

Đến cuối đời lại chong bóng chờ con

Cung trầm-Tưởng

(Trong "Lời Viết Hai Tay")

 

Cho dù ở trong ngục-tù hay ở quê người đất khách, cho dù ở trên rừng sâu hay góc bể chân trời, ai ai cũng triền-miên nhớ mẹ mỗi lần vọng về quê cũ sau lũy tre xanh. Ta hãy nghe mấy vần thơ lục-bát sau đây của nhà thơ Hạ Ái-Khanh khi nhà thơ nhớ mẹ đang lom-khom chống gậy chờ con ở quê nhà:

 

"Mỗi lần nhìn khói lam chiều

Nhớ về quê mẹ hắt-hiu nỗi buồn

Mẹ già nước mắt trào tuôn

Lom-khom chống gậy bên đường chờ con

Bâng-khuâng mẹ nhớ mỏi mòn

Bao mùa lá rụng héo hon thân gầy."

Hạ Ái-Khanh

(Bài "Thương Mẹ" trong thi-phẩm "Ngậm-Ngùi")

 

Nhiều người quá nhớ mẹ, thương mẹ, lâu ngày chưa về thăm lại mẹ được vì nghìn trùng xa cách, ở tận đất khách quê người, khiến lắm lúc nằm mơ thấy mẹ để rồi ở xứ đất lạ nghe lòng hắt-hiu sầu nhớ muôn đời. Ta hãy nghe nhà thơ Thái-Tú Hạp dệt mấy vần thơ nhớ mẹ qua những câu thơ ngũ-ngôn thật dễ thương và nhẹ-nhàng:

 

"Đêm hoài mơ thấy mẹ

Thắp nến soi hồn đau

Đời con chiều quạnh-quẽ

Đất lạ hắt- hiu sầu"

Thái tú Hạp

(Trong thi-tập "Hạt Bụi Nào Bay Qua")

 

Tuy-nhiên có nhiều người thương mẹ, nhớ mẹ lúc mẹ đang còn sống. Nhưng vì cuộc sống của mẹ hằng ngày luôn luôn làm việc thiện và trọn đời mẹ đã tỏ ra thương người, hy-sinh cho tha-nhân và quyết sống một cuộc sống đầy lòng nhân-ái,từ-bi. Vì thế, người con nguyện sẽ xuống tóc giữ lời quy-y nếu một mai mẹ qua đời. Mấy vần thơ lục bát sau đây của nhà thơ Việt-Hải cho ta thấy rõ được những điều nói trên:

 

Nếu mai mẹ sẽ qua đời

Con xin xuống tóc giữ lời quy-y

Mẹ tôi trọn kiếp từ-bi

Con quỳ lạy mẹ ra đi yên lòng"

Việt-Hải

(Trong bài "Nhớ Mẹ")

 

Tuy-nhiên cho dù nghìn trùng xa cách, cho dù đường về quê mẹ xa tít mù khơi, nhưng vì quá nhớ mẹ già ở miền quê xa vắng và cũng vì lâu lắm rồi chưa thấy lại dung-nhan của người mẹ thân- yêu, nên người con quyết chí trở về thăm mẹ giữa một mùa xuân. Vì hoàn-cảnh của cuộc sống phải ở đất khách quê người quá lâu nên khi trở lại quê nhà thăm mẹ, thì mẹ đã quá già khiến mắt đã mờ,tai đã điếc vì ngũ-giác của mẹ giảm sút đi nhiều. Ta hãy nghe nhà thơ Mạc phương -Đình dệt mấy vần thơ nhớ mẹ trong bài "Xuân Về Thăm Mẹ":

 

"Em ra đứng hiên nhà chờ đợi

Nụ cười vui se chút lạnh sang mùa

Mẹ còn sống nhưng giảm nhiều trí nhớ

Tấm thân gầy còm cõi tuổi già nua

Những lúc tĩnh mẹ buồn cười rồi hỏi

Các con đâu sao đi mãi không về

 

Đến bên mẹ nắm bàn tay gầy guộc

Gọi mẹ ơi, nhưng mẹ chẳng còn nghe

Tuổi chín bốn mắt mẹ mờ tai điếc

Sống hiền lành đôi lúc tỉnh lúc me"

(Trong tác-phẩm "Lời Ru Của Mẹ")

 

Nhưng đớn đau quằn-quại nhất là lúc nhớ mẹ từng giờ, từng phút, từng giây, muốn về thăm mẹ ngay nhưng không thể nào được bởi vì, con đang bị đọa- đày trong ngục-tù ở trên rừng thiêng nước độc. Ta hãy nghe bài thơ thất-ngôn tứ-tuyệt cổ- phong sau sau đây của thi-sĩ Trương thúc Cổn mới thấy tình mẫu-tử là một trong những tình thiêng-liêng của con người:

 

"Con biết ngày nay mẹ khổ nhiều

Những ngày quạnh-quẽ vắng con yêu

Bâng-khuâng mẹ nhớ con ngàn dặm

Tựa cửa mắt mờ gió hắt-hiu

 

Mẹ ơi, có thấu nỗi lòng con

Nhớ mẹ lòng con hóa mỏi mòn

Con cố tìm trong tình mẫu -tử

Những lời an-ủi trái tim con

 

Nhớ túp lều tranh dưới khói mờ

Bên đường khóm trúc gió phất-phơ

Tim con ray-rứt đời phiêu-bạt

Nhớ mẹ lòng con hóa vẩn-vơ

 

Những lời vàng ngọc mẹ khuyên con

Nước đó nhà đây mãi vẫn còn

Đại-nghĩa luôn luôn cùng nghĩa-vụ

Dãi dầu sương gió chút lòng son

 

Chân mãi bước lên miệng vẫn cười

Con đầy hy-vọng cuộc đời tươi

Mong sao nhớ lấy lời khuyên mẹ

Quên hết đau thương của cuộc đời..

Trương thúc Cổn

(Trong bài "Nhớ Mẹ")

 

Sau khi đã đề-cập một số bài thơ nhớ mẹ của một vài thi-nhân khi mẹ còn sống, giờ đây ta hãy nói lên những vần thơ bất-hủ về nhớ mẹ khi mẹ đã qua đời.

Ai cũng biết rằng sau ngày 30-4-75, tất cả các chiến-sĩ thuộc QLVNCH đều bị bắt bỏ tù trên rừng thiêng nước độc. Nhiều người bị hành-xác trong một thời gian quá lâu dài mới được trả tự-do nên khi trở lại quê nhà thì thấy mái tranh vẫn còn đó, cây xoan bên thềm cũ vẫn còn đây nhưng cũng đã tàn phai theo năm tháng, còn mẹ già thì đã vĩnh-biệt trần gian không một lời trăn-trối, chỉ thấy một ngôi mộ nằm bên đường hoang vắng giữa chiều quê. Ta hãy nghe nhà thơ Hạ Ái-Khanh dệt mấy vần thơ sầu-thảm đó qua bài “Ngày Về” để tặng cho một người bạn sau mười ba năm ở tù trở lại quê nhà:

 

"Mười ba năm cải-tạo

Ngày về không còn ai

Cây xoan bên thềm cũ

Bây giờ cũng tàn phai

 

Mái nhà tranh còn đãy

Vẫn nghiêng -nghiêng thưở nào

Trong nhà sao vằng- lặng

Không một bóng người vào

 

Mẹ già chờ lâu quá

Vẫn không thấy con về

Tháng ngày rưng rưng lệ

Mẹ mất giữa chiều quê

 

Bên nấm mồ con khóc

Nhớ thương mẹ não-nề

Sao mẹ đành vĩnh-biệt

Mẹ ơi, con đã về!

Hạ Ái-Khanh

(Trong thi-phẩm "Ngậm-Ngùi")

 

Cũng tương-tự như trên, sau mấy năm trời bị bắt hành-xác trong ngục-tù ở trên rừng, nhà thơ Ngô văn Thọ lúc trở lại quê nhà đã nghẹn-ngào rưng rưng nước mắt khi vừa nghe chị mình nói mẹ đã qua đời từ lâu. Mấy vần thơ sau đây khi đọc lên ai ai cũng thấy bùi-ngùi xót xa :

"Về Sài-gòn đau xé lòng gặp chị

Được hung tin mẹ mất đã lâu rồi

Quả đất buồn thoạt muốn vỡ làm đôi

Không gian rộng con nghe chừng ngộp thở"

Ngô văn Thọ

(Trong tuyển-tập "Dưới Trăng")

 

Có nhiều thi-nhân khi nghe mẹ mất, tâm-hồn như nghẹn-ngào đau khổ, trong lòng như quằn-quại đớn đau, nhưng họ không biểu-lộ ra bên ngoài mà lại giấu kín tận đáy lòng. Ngược lại, nhiều thi-nhân vì quá nhớ mẹ già cũng như vì quá khổ đau khi mẹ qua đời nên đã òa ra khóc thành tiếng theo bản-năng tự-nhiên vì tình mẫu-tử là một trong những tình thiêng-liêng của con người.

Trên bước đường hành-quân trong xã Mỹ-đức, quận Phú-mỹ năm 1950, nhà thơ Hoàng-Duy đã khóc sướt mướt giữa cơn mưa tầm-tã khi quá nhớ người mẹ hiền đã vĩnh-biệt cõi đời. Bài thơ "Mưa Rơi" sau đây của nhà thơ Hoàng-Duy khi đọc lên ai ai cũng cảm thấy thật ai-oán, não-nùng:

 

"Mưa rơi!

Mưa rơi!

Má ơi! Mưa rơi!

Má ơi! Rơi rơi!

Má đâu? Má ơi!

Hỡi má! Má ơi!

Má đi mau về

Thẫn-thờ.. . Chúng con

Chúng con Mong đợi

Bơ-vơ Má ơi!

Cõi đời Má ơi!

Lạnh không!.. .

(Bài "Mưa Rơi", trong thi-tập "Như Bóng Mây Bay")

 

Có nhiều nhà thơ vì xa mẹ già quá lâu ngày vẫn chưa về thăm được vì hoàn cảnh cuộc sống, vì nghìn trùng xa cách ở đất khách quê người. Đến khi trở lại quê nhà sau mười năm biền-biệt thì mẹ già đã an-giấc nghìn thu khiến nhà thơ quá đau lòng rồi nức-nở trong nắng chiều ngay tại sân ga, nơi mà xưa kia người mẹ đã

tiễn đưa dưới cơn mưa tầm-tã, khiến người con nghẹn-ngào không nói nên lời.Bài thơ “Sân Ga Ngày Trở Lại” của nhà thơ Hạ Ái-Khanh sau đây cho ta thấy rõ cảnh biệt-ly sao mà buồn quá, để rồi người mẹ và người con sau đó đã vĩnh-biệt nghìn đời :

 

Chín mười năm biền-biệt

Về thăm lại quê nhà

Sao lòng buồn da-diết

Nắng chiều ngập sân ga

 

Nhớ xưa cũng nơi nầy

Mẹ già khóc tiễn đưa

Khi còi tàu gào thét

Trời mưa ơi là mưa.

 

Vẫy tay từ- biệt mẹ

Nước mắt rơi như mưa

Nghẹn-ngào trong tiếng khóc

Ly-biệt nói sao vừa

 

Nay về thăm quê lại

Nức-nở trong nắng chiều

Mẹ già không còn nữa

Sân tàu cũng buồn thiu.

Hạ Ái-Khanh

 

Nhiều thi -nhân sau khi mẹ mất đã nhớ lại những tháng năm nằm bên gối mẹ, nhớ những ngày mẹ nở những nụ cười đầy lòng nhân-ái dạt-dào, nhớ những lúc nắng sớm mưa chiều mẹ thương con rồi quá nuông chiều con khi ru con ngủ, để rồi dệt mấy vần thơ đầy nhung-nhớ ngậm-ngùi. Ta hãy nghe thi-sĩ Cao Mỵ Nhân sáng-tác mấy vần thơ não-nuột sau đây khi nhà thơ bỗng một chiều nước mắt rưng rưng vì nhớ mẹ đến nghẹn-ngào:

"Mẹ ơi, tất cả đã mờ theo

Nước mắt khi mưa ướt ráng chiều

Mẹ sớm rời xa con, cháu mẹ

Lòng tôi chùng xuống, chợt hoang-liêu

Mẹ về tiên cảnh hẳn vui hơn

Chốn ấy hoa-đăng, nhã nhạc buồn

Mỗi lúc dõi theo vầng nhật nguyệt

Lung-linh ảnh mẹ thắp tâm-hồn

Cao Mỵ Nhân

(Trong bài “Từ Nơi Mẹ Nở Đóa Hạnh-Trinh”)

 

Nếu cố-gắng đưa tất cả những bài thơ viết về nhớ mẹ của tất cả các thi-sĩ vào trong bài “Nhớ mẹ qua thi- ca Việt-nam” thì chúng ta phải viết một cuốn sách dày khoảng vài trăm trang vẫn không đủ. Vì vậy ta chỉ nêu lên đây một số bài thơ tượng trưng mà thôi. Bởi thi-sĩ nào khi nghĩ đến mẹ cũng nhớ thương dạt-dào, cũng nghẹn-ngào quay- quắt tùy không- gian và thời -gian của hoàn-cảnh từng người. Tóm lại qua thi-ca Việt-nam, ta thấy hầu hết các thi-nhân khi nhớ mẹ thường dệt nên những vần thơ thật diễm-tuyệt mang đầy sắc thái hạnh-hiếu và tình người.

 

California, cuối năm 2004

Dương Viết Điền