Saigon Times


Menu



Đài Tưởng Niệm

Thuyền Nhân

Việt Nam

Tiếp Theo...

* CẦU NGUYỆN VÀ TƯỞNG NIỆM NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM 2016 TẠI NAM CALI


* 40 NĂM QUỐC HẬN LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN, BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* 30 THÁNG TƯ, TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* BI SỬ THUYỀN NHÂN (Nguyễn Quốc Cường)


* BIỂN ĐÔNG LỤC BÌNH TRÔI


* CÁI GIÁ CỦA TỰ DO


* CÁNH BÈO BIỂN CẢ (Văn Qui)


* CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG VỀ CON TÀU MANG SỐ MT065


* CẦU SIÊU BẠT ĐỘ TẠI ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM WESTMINSTER


* CHUYỆN KỂ HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG (Nhiều Tác Giả)


* CHỨNG TÍCH ĐỂ ĐỜI: ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Vi Anh)


* CHUYẾN VƯỢT BIÊN ĐẪM MÁU (Mai Phúc)


* CHUYẾN VƯỢT BIỂN HÃI HÙNG


* CON ĐƯỜNG TÌM TỰ DO (Trần Văn Khanh)


* CÒN NHỚ HAY QUÊN (Nguyễn Tam Giang)


* DẠ TIỆC VĂN NGHỆ "LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG" THÀNH CÔNG NGOÀI DỰ KIẾN CỦA BAN TỔ CHỨC


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN (Việt Hải)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TẠI QUẬN CAM (Vi Anh)


* ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM: BIỂU TƯỢNG THIÊNG LIÊNG CỦA NIỀM KHÁT VỌNG TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN


* ĐÊM DÀI VÔ TẬN (Lê Thị Bạch Loan)


* ĐI VỀ ĐÂU (Hoàng Thị Kim Chi)


* GALANG: BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM BỊ PHÁ BỎ


* GALANG MỘT THỜI - MỘT ĐỜI (Nguyễn Mạnh Trinh)


* GIÁNG NGỌC PHỎNG VẤN NHÀ THƠ THÁI TÚ HẠP VÀ NỮ SĨ ÁI CẦM VỀ LỄ KHÁNH THÀNH ĐTNTNVN


* GIỌT NƯỚC MẮT CHO NGƯỜI TÌM TỰ DO (Lê Đinh Hùng)


* HẢI ĐẢO BUỒN LÂU BI ĐÁT


*"HÀNH TRÌNH BIỂN ĐÔNG: TỰ DO, MỘT NHU CẦU THIẾT YẾU, ĐÁNG ĐỂ TA ĐI TÌM"


*HÀNH TRÌNH GIAN NAN TÌM TỰ DO  


* HÀNH TRÌNH TÌM CON NƠI BIỂN ĐÔNG


* HÌNH ẢNH MỚI NHẤT CHUẨN BỊ KHÁNH THÀNH VÀO THÁNG 04-2009


* HÒN ĐẢO BỊ LÃNG QUÊN (Meng Yew Choong)


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ VINH DANH ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* HỘI ĐỒNG THÀNH PHỐ WESTMINSTER THÔNG QUA NGHỊ QUYẾT “NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM”


* KHÁNH THÀNH ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI NAM CALI


* KHẮC TÊN TRÊN BIA TƯỞNG NIỆM (Việt Hải)


* LÀN SÓNG THUYỀN NHÂN MỚI


* LỄ ĐỘNG THỔ KHỞI CÔNG XÂY DỰNG ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM


* LỄ KHÁNH THÀNH TRỌNG THỂ ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VIỆT NAM TẠI QUẬN CAM


* LỄ TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN TỔ CHỨC TRANG NGHIÊM TẠI NGHĨA TRANG WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* LÒNG NHÂN ÁI (Tâm Hồng)


* LỜI NGUYỆN GIỮA BIỂN ĐÔNG (Thơ Thái Tú Hạp)


* MEMORIAL TO BOAT PEOPLE WHO DIED TO BE DEDICATED SATURDAY


* MỘT CÁI GIÁ CỦA TỰ DO (Trần Văn Hương)


* MƠ ƯỚC "MỘT NGÀY TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN" ĐÃ TRỞ THÀNH SỰ THẬT


* NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM NĂM THỨ 5


* "NGÀY THUYỀN NHÂN VIỆT NAM" TỔ CHỨC TRỌNG THỂ TẠI WESTMINSTER


* NGƯỜI PHỤ NỮ SỐNG SÓT SAU CHUYẾN VƯỢT BIỂN KINH HOÀNG


* NHỮNG CHUYỆN HÃI HÙNG CỦA THUYỀN NHÂN (Biệt Hải)


* NHỮNG NGƯỜI ĐÃ CHẾT ĐỀU CÓ THẬT (Ngô Dân Dụng)


* NHỮNG THÁNG NGÀY YÊU DẤU NƠI HOANG ĐẢO (Tuấn Huy)


* NỖI BẤT HẠNH ĐỜI TÔI (Thùy Yên) 


* NỖI KHỔ CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Thy Vũ Thảo Uyên)


* NƯỚC MẮT CỦA MỘT THUYỀN NHÂN (Nguyễn Mỹ Linh)


* SAIGON TIMES PHỎNG VẤN MỤC SƯ HÀ JIMMY CILLPAM 4 NĂM CÓ MẶT TRÊN TÀU AKUNA CỨU HƠN 5000 NGƯỜI VIỆT NAM VƯỢT BIỂN TÌM TỰ DO TRÊN BIỂN ĐÔNG


* TÀU SẮT BẾN TRE (Tú Minh)


* THẢM KỊCH BIỂN ĐÔNG (Vũ Duy Thái)


* THẢM SÁT TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA


* THỊ XÃ WESTMINSTER VINH DANH TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN


* THÔNG BÁO CỦA ỦY BAN THỰC HIỆN ĐÀI TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN VN


* THƠ LÀM KHI ĐỌC TIN THUYỀN NHÂN (Viên Linh)


* THUYỀN NHÂN: ẤN TÍCH LỊCH SỬ


* THUYỀN NHÂN VÀ BIỂN ĐỘNG


* THUYỀN NHÂN VÀ MỘT VÀI HÌNH ẢNH CỨU NGƯỜI VƯỢT BIỂN


* THUYỀN NHÂN VIỆT NAM VƯỢT BIÊN, TỬ NẠN, ĐẾN BỜ TỰ DO ĐÃ GIÚP NHÂN LOẠI NHÌN RÕ ĐƯỢC CHÂN TƯỚNG CỦA CỘNG SẢN (Lý Đại Nguyên)


* TRÔI GIẠT VỀ ĐÂU (Nguyễn Hoàng Hôn)


* TRỞ VỀ ĐẢO XƯA... (Nguyễn Công Chính)


* TỪ TẤM BIA TƯỞNG NIỆM THUYỀN NHÂN Ở GALANG NHÌN RA CON ĐƯỜNG HÒA GIẢI


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN VIỆT NAM ĐÃ CHÍNH THỨC ĐƯA VÀO WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỢNG ĐÀI THUYỀN NHÂN ĐÃ ĐƯỢC ĐẶT VÀO VỊ TRÍ AN VỊ TRONG KHUÔN VIÊN WESTMINSTER MEMORIAL PARK


* TƯỞNG NIỆM QUỐC HẬN 30-4-2012

* VĂN TẾ THUYỀN BỘ NHÂN ĐÃ BỎ MÌNH TRÊN ĐƯỜNG TÌM TỰ DO


* VƯỢT BIỂN (Thanh Thanh)


* VƯỢT BIỂN MỘT MÌNH (Nguyễn Trần Diệu Hương)


* XIN VỀ ĐÂY CHỨNG GIÁM, AN GIẤC NGÀN THU


* XÓA DẤU VẾT TỘI ÁC (Phạm Phú Minh)


Saigon Times USA

TÂM TÌNH VỚI DALAT

 

PHẠM VIỆT TRANG

 

 

Dalat ơi!

Đi chưa trọn nửa vòng nhân thế, bồng bềnh trong giấc mộng phù sinh, bất chợt phút giây, tâm tư trầm lắng, mãi ngồi đây, ta xin gọi thầm tên người, ta xin nghĩ về người với tấc lòng thiết tha chung thủy. Mơ hồ hóa thân với người, ta quay về quá khứ xa xôi, ta đang băn khoăn cùng hiện tại hay ta đang bay vào một ngày mai đang chờ đón ta ở một phương trời ngút ngàn viễn xứ.

Gần một trăm năm qua, thế nhân đã từng tôn vinh người với những danh từ hoa mỹ rung cảm dễ thương khắc đậm vào lòng người:

Từ một hoang địa chập chùng đồi núi, giá buốt quanh năm, người biến thành Dalat, sáng kiến của bác sĩ YERSIN, một vị thầy thuốc nổi danh thế giới, đã khai sinh ra người. Hàm chứa bao ý nghĩa nhân sinh.

DALAT, DAT ALLIS LATITIEM ALIIS TEMPERIEM, nơi đây cho người niềm vui, người khác khí hậu an lành.

DALAT, nguồn suối của người Lat sinh sống rải rác ven từ hồ Than Thở đến tận thác Cam Ly.

DALAT, niềm vui bất tận mà thiên nhiên ban phát.

Nhưng đối với tâm hồn văn nhân, thi sĩ, người từng là:

-Xứ Lâm Viên, Xứ Hoa Đào, Xứ Thơ, Xứ Mộng.

-Hoặc Thành Phố Ngàn Hoa, Thành Phố Mù Sương, Phố Thị Lưng Trời, Phố Núi Mây.

-Hay Non Trà, Trà Sơn, Trà Lĩnh, huyền hoặc như nét Đường Thi có trước ngàn năm.

Dalat ơi!

Ta sinh ra trên mảnh đất xinh đẹp này của một góc trời quê hương nhân hậu.

Theo ngày tháng thời gian, ta lớn lên trong vòng tay nâng niu, tần tảo của hiền mẫu, ta trưởng thành dưới sự giáo huấn của nghiêm đường, giúp ta nhập cuộc dễ dàng vào dòng nhân thế, với dáng dấp nho nhã như một thư sinh - mà có ai hay biết rằng, bụi phấn trắng rơi đã bao lần rơi đậu trên mái tóc mỗi khi ta đứng trên bục giảng của học đường, hoặc có những đêm chong hoài ngọn đèn khuya, một mình ta thức sáng, cặm cụi soạn bài mà chung quanh tỉnh vật đang chìm trong giấc ngủ thật ngoan hiền.

Một ngọn gió ngược chiều làm ta bâng khuâng dừng lại. Giã từ trường học, ta đón nhận được thêm biết bao tình cảm của những người thân ruột thịt, của những bạn hữu tâm giao yêu thương quý trọng.

Ta xin khắc đậm tình nghĩa cưu mang đó, ta xin cảm nhận nghĩa tình cuộc đời với muôn vàn biết ơn.

Trong làn thuốc mong manh quyện tỏa, tâm thức ta cũng mơ hồ tản mạn, bồi hồi nghĩa về một cuộc chia ly nào đó với người, với tất cả từ đây, ta chỉ nhờ bạn ta vẽ lên những nét chân phương về người:

 

Thành phố mình đang ở

Xa một ngày đã nhớ đã thương

Sớm mai phớt nhẹ nét mù sương

Chiều tối vẽ lên vài làn sương mộng

Khuya dù mưa tuôn ngày dù nắng đổ

Đi giữa bốn mùa vẫn ngỡ là xuân

Thành phố mình trang điểm màu xanh

Trông hiền lành như bức tranh thủy mặc

Góc độ nào nhìn vẫn đẹp vẫn xinh

Ngàn thông bồng bềnh

Triền rau xanh mướt

Suối hồ ngọc bích

Chen giữa biển trời hòa hợp nét thiên thanh

...

Sáng hôm nay, gió lạnh tàn đông héo hắt sắp lịm dần, hương xuân chớm bàng bạc núi đồi, cây cỏ, một vùng hoa xuân muôn màu muôn sắc bừng lên dưới bầu trời trong vắt rực sáng.

Ta vốn yêu hoa đào, nên những cành đào thướt tha đã vội thấp thoáng sân xa, cùng khắp, duyên dáng lộng ngọc thôn bản hoang sơ, điểm xuyết phố thị phồn hoa, thắp lên muôn triệu nền hồng kỳ diệu, hồng lên bao điều hẹn ước, ấm mãi lòng ta.

Từng cánh hoa, từng cánh hoa lay bay trước gió, xinh như hoa Anh Đào điểm trang dọc tường thành Đông Kinh hay ngã nghiêng soi mình trên bờ hồ Potomac.

Tất cả dịu dàng chào đón ánh dương quang, e lệ như môi hồng của người mình yêu trong một bản nhạc cũ của Hoàng Nguyên  “Ai Lên Xứ Hoa Đào”, mà ngày giã từ Dalat, có du khách nào lại vô tình không đem theo một cành hoa kỷ niệm với những bản tình ca muôn điệu của thi nhân.

Dalat nổi danh là vương quốc muôn hoa. Mỗi một loài hoa gợi cảm một vần thơ, nốt nhạc, ghi là bao cuộc tình dễ thương đôi lứa tuổi hai mươi.

 

Dalat quê hương ta

Thành phố tình yêu và hoa bướm

Tôi đã nghe đôi tình nhân thì thầm như thế

Giữa lòng thành phố mùa hoa

Hoa ửng hồng lên dưới nắng chan hòa

Hoa đượm sắc trong màu xanh tươi thắm

Hoa nở rộ giữa những ngày xuân ấm

Càng ngã nghiêng bên hồ biếc rập rình

Hoa vẫy tay chào đôi lứa đẹp xinh

Hoa hứa hẹn những mùa xuân

Đẹp trăm lần hơn thế

Ôi một mùa hoa

Nói với ta nhiều điều mới mẻ

Và Quê Hương - Đất Nước - Con Người

Từ góc độ cuộc đời

Ta nhìn hoa nghĩa tình thấm thía

Đất trời có hoa

Đời người có nghĩa

Anh dìu em đi bát ngát trời hoa

Em ngẩng nhìn những cánh Mimosa

Óng vàng nhung gấm

Những đóa Hồng sương đọng

Những cánh hoa “Xin Đừng Có Quên Em”

Những cánh hoa hoang dại không tên

Có cánh bướm non tơ

Chập chờn theo sóng mắt

Nhưng em ơi

Có một loài hoa mà anh yêu quý nhất

Loài hoa nào em có biết không em?

 

Dalat ơi!

Nhưng vẫn có đôi ba lần, khi lòng chùng xuống, ta đành quay lưng với thành phố rộn rã dư âm, với ngàn hoa sắc thắm kiêu sa, để âm thầm, một mình rải dấu chân trên đồi Cù thơ mộng.

Dalat như thấp hơn, trời cao như gần lại và ta như một loài sâu nhỏ bé.

Đồi Cù thật đẹp. Đẹp tựa nét xuân sơn của nàng Thúy Nguyễn Du. Ta vui nhìn cỏ biếc dập dềnh sóng lụa thiên thanh nở hoa vàng hoe như gấm dệt. Ta mơ dõi bóng phù vân phiêu bồng vạn kiếp trên biển trời xanh vô định.

Dựa cội thông già, ta lắng nghe cành lá đùa sương gió, vang vọng mãi tình ca bất tận. Ta dạo bước bâng quơ, lãng khuây vài chuyện cũ, hồn lâng lâng thêm mùi thơm ngát trên đất mẹ:

 

Lá mộng ngập ngừng bay chiếc chiếc

Đường thơ tha thẩn dạo mình mình

Một linh hồn nhỏ cùng thiên hạ

Vô nhiễm từ lâu bụi thị thành

 

Ta mến đất trời Dalat những ngày giao mùa vào hạ. Thanh sắc hiền lành như người em gái.

Vào hè mà không tiếng ve rang thảnh thốt, không hoa phượng đỏ nhớ nhung làm áo não tim người.

Xứ Huế miền Trung, cố hương của ta, khi mùa hè tới, giọt nắng oi nồng. Đậm đặc, thiên hạ ngóng đợi một thoáng mát của hai ngọn Nam Nồm dành nhau thổi lại. Dòng biếc sông Hương lượn lờ dưới cầu Tràng Tiền, mảnh mai như chiếc trâm cài suối tóc, ngàn thông xanh núi Ngự bất động thắp lên vạn nến hồng cháy sém cả làng An Cựu bình yên.

Còn Saigon, nắng tha hồ thiêu đốt cháy da, ngột ngạt trong biển nóng. Những dòng xe, dòng người ngược xuôi như những dòng nước cuộn để trốn nắng, mặc dầu nắng đã núp trong vài cơn mưa hạ ngắn ngủi bất chợt ập xuống:

 

Nằm trên biển nóng Saigon

Mà nghe Dalat vẫn còn mưa sương

 

Riêng ở phố núi Cao Nguyên này, khi màn sương đêm vừa tan thì mặt trời ban mai cũng vừa choàng một lớp ánh sáng mỏng manh lên núi đồi, hoa cỏ, trải từng nhung lụa lên khắp các nẻo đường tơ cài thêu lên lá, lên hoa, thì thầm trên mái nhà, mặt đất âm vang, tựa như khúc nhạc mưa rơi trên phố thị, buôn làng, khắp núi đồi cô tịch.

Trong khoảnh khắc lành lạnh đó, ta thỉnh thoảng rong bước dọc theo những đường phố quen thuộc mà chân không biết mệt, hay lặng lẽ ngồi một mình dưới thềm hiên nhà cũ rêu phong, nghe trong giọt mưa mùa hạ mường tượng có giọt mưa thô.

...

Và phút chia tay

Chưa kịp lời từ giã

Xuân vừa tàn nắng rơi về phương đó

Chiều tháng tư mưa rớt lại nơi này

 

Mùa hè Dalat đó, ấm áp như mùa xuân, dịu hiền như mùa thu và đôn hậu như mùa đông.

Dalat ơi!

Có những chiều thu, khi nắng vàng nhung nhớ hiu hắt tan vỡ đó đây trên hồ Xuân Hương sóng sánh, xinh như làn thu thủy của cô Kiều Tố Như - gió thu mơn man ru nhẹ thông ngàn, ngân lên một điệu đàn thu tha thiết, thấm đậm vào hồn ta khi màn đêm chập chờn rũ xuống.

Ta đang mơ hóa thành chiếc bướm, và dù đôi cánh mỏng có ướt dầm sương thu lạnh, cũng muốn bay ngút ngàn tìm lại một ngày thu rực óng, hay biến mình qua rừng thu xào xạc, giúp chiếc lá xa cành thực hiện một cuộc viễn trình về nguồn cội.

Có những đêm thu trên Thủy Tạ, ta mãi ngồi lặng im, nương theo làn sóng vô thanh luân vũ mặt hồ, nhìn sương sa mờ ảo đỉnh tháp Hùng Vương, quyện giăng nhạt nhòa cầu Ông Đạo, trầm mặc bên ly cà phê đậm nóng, hoặc ly rượu thơm nồng, ta bất chợt búng lên tàn thuốc cháy vẽ vòng vào đêm khuya vắng tựa hồ một vì sao đổi ngôi giữa vòm trời hiu lạnh.

Ánh trăng huyền ảo ngự trên trời. Trăng đậu giữa cành thông. Trăng treo tận đỉnh Lâm Viên. Trăng mênh mông soi thung lũng cô liêu, trăng vỡ mơ màng trên suối ngọc. Dalat tắm trong biển trăng. Dalat trôi theo dòng trăng man mác, ngọt ngào như sữa mẹ. Dòng trăng tràn ngập cả hồn ta.

Ta xin mời trăng ngồi lại với thi nhân. Ta cùng trăng kể lại cuộc phong trần. Và trăng đã gọi thu về cho sơn khách tình tự. Áo trắng cũng buồn như mây trắng. Hiu quạnh, lạnh lùng, người ơi! Chập chùng nỗi nhớ gởi về đâu!

 

Cuối thu vời vợi thấy mênh mang

Chờ đợi ai trong sáng điểm sương

Bàng bạc thuyền mây trời sắc ngọc

Đăm đăm chốn cũ dáng người thương

 

Gió im khe khẻ lời son sắt

Nắng ửng mơ say má đỏ hường

Này gió đã ba ngày mộng nhớ.

Đời càng nên sống ngát tình Xuân

 

Dalat ơi!

Ta lại mời người cùng ta tung tăng lên phố Hòa Bình, con tim của Dalat, nơi

gặp gỡ tình người.

Những con đường huyết mạch quy tụ về đây, bao giờ cũng uốn mình quanh co dưới bóng thông xanh, bao giờ cũng lên xuống nhịp nhàng giữa dãy nhà kiến trúc muôn vẻ, muôn mầu, bao giờ cũng yểu điệu như tà áo lụa nết na của người em gái ngày xưa.

Dừng chân bên lề đường, dẫu lẻ loi trước dòng nhân thế ngược xuôi, tha nhân cũng thấy lòng ấm lại, rung cảm một niềm quyến luyến vô hạn với tấm lòng hiếu khách của người Dalat.

Bạn ta nói tiếp về người:

 

Thành phố mình đang ở

Còn có ai đâu mà bỡ ngỡ

Quanh một vòng ta gặp gỡ nhau

Môi điểm nụ chào

Tay bắt thật chặt

Chân tình như nhạc như hoa

 

Hoa thơm quyện lòng đất

Hoa thắm ngát tình người

Nhạc xây dựng đời

Nhạc gieo hy vọng

Nhạc gọi tương lai

 

Thành phố mình sao mãi dễ thương

Thôi thúc tình người không ngừng nhẫn nại vươn lên

Đỉnh cao Hòa Bình vẫy đợi

Mà những con đường như đưa máu dội về tim

Vạn kỷ không quên thành phố của mình.

 

Dalat ơi!

Ta thành tâm mường tượng, bên cạnh những cành hoa nết na tươi đẹp của Dalat còn có những cành hoa Đàm Vô Ưu lung linh nở hương đạo trước Phật Đài Linh Sơn cổ kính hay Quan Âm Tự thanh u, còn có những cành hoa trong trắng bừng hương bác ái dưới giáo đường Nhà Thờ Dalat.

Ta mong ước khúc nhạc đời của người hòa lên cùng những hồi chuông khi ngân nga, lúc thánh thót đó đây mai chiều trên mãnh đất Dalat muôn thuở thanh bình.

Dalat từng vinh hạnh là một trung tâm văn hóa quốc gia với:

Viện Đại Học Thụ Nhân Dalat, Trường Võ Bị Liên Quân, Đại Học Quân Sự, các trường thuộc ảnh hưởng Pháp ngày xưa Grand Lycée Yersin, Petit Lycée Yersin, Couvent des Oiseaux, Domaine de Marie, phần đông dành cho các học sinh những gia đình giàu có, danh gia vọng tộc, song ta lại mến yêu những ngôi trường tiểu học đơn sơ, thanh cảnh ở khóm, phường đông đảo cư dân chân chất, nhất là trường trung học nam sinh Trần Hưng Đạo và nữ sinh Bùi Thị Xuân, đã từng dìu dắt ta dưới sự giáo huấn nghiêm minh của thầy cô, từ tuổi ấu thơ, để vững lòng từng bước đi trên đường văn học, đến khi trưởng thành góp mặt với đời.

 

Các em

Mai chiều hai buổi

Những bước chân của tuổi học trò

Những bước chân ngây thơ bướm hoa thành phố

Theo giữa dòng đời xa lạ

Ươm một niềm tin

Từng lớp, từng hàng

Sách vở là hành trang

Gió mây là bạn đồng hành

Khi vòng quanh nghĩa địa

Lúc lên xuống đồi

Ngỡ trường xa xôi hơn cả bên kia thế giới

Đi hoài không mỏi

Đi tìm tiếng gọi tương lai...

 

Những bước rong chơi bỗng dưng đưa ta cùng người bạn vong niên nhiều tuổi một lần ngồi uống cà phê bụi giữa lòng chợ Dalat xinh đẹp nhất cả nước. Chung quanh sự ồn ào sôi động của thế nhân, âm thanh nói cười vụn vỡ của thiên hạ, hai người vẫn an nhiên cùng nhau xướng họa:

 

Trong lòng sâu quán chợ

Chốn tận cùng nhân gian

Chuyện thế dâng trôi nổi

Tình thơ đong ngút ngàn

Xôn xao bờ mộng ảo

Lóng lánh cõi chân thường

Phước địa vô lượng kiếp

Còn thoang thoảng kỳ hương

Tình thơ phơi quán chợ

Rộn rã tiếng trần gian

Âm vang xa suối đông

Trầm lặng nhánh mây ngàn

Nắng mưa đong huyễn hóa

Ngày tháng động vô thường

Lũng sâu choàng tỉnh giấc

Ngan ngát tỏa tâm hương.

 

Giờ đây, Dalat cùng ta vui chân xuôi 

về một con đường quê huyền sử, nét bình yên bên lòng thành phố. Con đường thoai thoải đi lên, nghiêng nghiêng chảy xuống, có đá ngủ triệu năm, có hoa Trạng Nguyên hồng lên chào đón.

Con đường còn mang tên một danh nhân ái quốc Việt Nam - Nguyễn Biểu - dài sâu hun hút, chưa tròn trăm thước rộng vừa sãi tay người mà thế nhân lại chưa đi trọn đời đạo hạnh.

Con đường còn mang tên Dốc Nhà Làng, không vương gió bụi, không có ngựa xe qua mà bồng bềnh sương khói. Con đường đưa dần ta vào huyền thoại, ngược lên 4.000 năm lịch sử vinh quang để bắt gặp hình dáng quê hương nguyên thủy.

Mai chiều, bốn mùa qua lại, thân thuộc với đường xưa, ta bồi hồi, hơn một lần gởi gắm ít nhiều tâm sự:

 

Mây trôi im ỉm bóng thời gian

Bao vết chân qua ngút đoạn trường

Thềm đá lặng ru tròn giấc mộng

Bãi rêu bừng ngát vỡ mùa sương

Nhịp đời chồng chất trong bình dị

Mạch sống khơi tràn giữa luyến thương

Đi suốt một đời con Dốc nhỏ

Vẫn yêu hoài lối mộng quê hương.

 

Có một người em gái không quen, dáng dấp tiểu thư, sáng tinh sương đã vội bày vài chồng sách cũ trên đá lạnh bán cho khách lại qua, gợi lên một hình ảnh hoài cảm xa xưa:

 

Bình minh vừa bừng nở

Cây cỏ dậy sắc hương

Em bày dăm sách cũ

Bên đường bán văn chương

 

Sỏi đá ơi dễ thương

Suốt đời im tiếng nói

Hồn không vương gió bụi

Trong giấc ngủ vô thường

 

Lá cành xuyên hoa nắng

Hương chữ nghĩa xôn xao

Em nghiêng vành nón mộng

Nghe giọng nói ngọt ngào

 

Đường đưa vào huyền sử

Hun hút nẻo vô biên

Bờ xa làn nước đổ

Chan hòa trong tịch nhiên

 

Giữa hai chiều xuôi ngược

Sao nhân thế rộn ràng

Ai vui tròn hạnh phúc

Ai lận đận trần gian

 

Và Xuân Hạ Thu Đông

Bốn mùa đong thương nhớ

Em về bên xóm nhỏ

Nghe Dốc Làng bâng khuâng

 

Còn người bạn tâm giao, một chiều ghé thăm ta, khi ra về đã ghi lại một bài thơ trữ tình lãng mạn dễ thương chi lạ:

 

Con phố thênh thang rẽ chỗ này

Chân sa lũng thấp tưởng lừng mây

Nhà ai hoa nở bên bờ dậu

Tỏa ngát hương nồng ngợp gió bay

 

Ôi con đường Dốc mỗi lần đi

Gợi nhớ khêu thương đến lạ kỳ

Không một gốc cây người đứng nghỉ

Mỗi tầng cấp nặng một tình si

 

Em làm con gái năm mười sáu

Dalat xanh hoài mái tóc thơm

Ta có một lần như lãng tử

Bước chân chết lặng một chiều hôm

 

Ngôi nhà ta dựa bên sườn núi

Hoa Trạng Nguyên hồng năm bảy ngón tay

Ta hỏi vì sao mình lạc lối

Để ngàn năm nhớ mãi tóc em bay.

 

Nhà ta đứng giữa lưng chừng Dốc, một nếp nhà cổ kính thanh thanh. Mười mấy năm qua, như tổ ấm đã chở che gia đình ta vui sống những ngày tháng thực sự bình yên của một đời thường, song đầy ấp tình yêu thương trọn vẹn. Xin mời Dalta, xin mời khách thơ dừng chân bên hiên Duyệt Ưng, đong đưa ài câu đối đỏ mừng xuân, có giàn Thảo Lan bốn mùa hoa nở - có bể cạn lô nhô vài phiến đá hồng hoang tượng hình Hồng Lĩnh, Quế Sơn soi bóng nước trong vắt như dòng Lam Thủy quê hương của cụ Tiên Điền Nguyễn Du:

 

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như.

 

Hiên Duyệt Ưng sẽ đưa khách thăm phòng thơ nho nhỏ Lan Hinh. Ở đây gom góp ít nhiều thi phú của bằng hữu quý mến. Mỗi tiếng thơ thể hiện một phong cách, một nét đặc thù riêng, diễn đạt thuần nhiên và khiêm từ tình cảm của mỗi người, ca tụng màu sắc cẩm tú, tình nghĩa đậm đà quê hương, ngợi ca tình người, tình bạn và cả tình yêu lãng đãng.

Một ngày đó, những mảnh giấy hoa văn kia, nếu đã rã rời dưới lớp bụi thời gian thì hương thơ của kim bằng nhất định sẽ kết đọng trong tâm hồn ta mãi mãi.

Dalat ơi!

Giờ đây, cùng ta nhẹ gót dạo một vòng thành phố nhé. Xuôi Dốc Làng và băng qua đại lộ Phan Đình Phùng - con đường Cầu Quẹo cũ - giờ đây nhà cửa sầm uất - ta hồi tưởng chiếc cầu gỗ Cửu Huồn mảnh mai vắt qua con lạch nhỏ, nước từ hồ Vạn Kiếp đổ về nhà mà nhớ lại những ngày thơ ấu.

Cho ta đến xóm Lò Gạch, thăm lần cuối người bạn vong niên thân kính. Ngôi nhà nằm bên một con đường hẽm cụt, sỏi đá gồ ghề, cỏ dại len mặt đất, tỉnh lặng như một sơn am mà:

 

Vậy đó thân thương vài bạn đến

Hàn huyên quên cả chuyện hàn vi

 

Rồi đường quê đưa chân ta về Huyện Mọi. Thác Cam Ly cận kề, dòng nước đổ bên đường. Lặng đứng nghe thác tỉ tê cùng đá lạnh rêu xanh. Lưng chừng sườn núi còn thấp thoáng vài túp nhà sàn cũ kỹ hun khói của đồng bào thượng chưa muốn trở lại rừng sâu.

 

Vài cánh chim chiều chao cỏ biếc

Một làn gió muốn động cành dương

Đầy vơi thác có cùng mưa nắng

Mà biết đâu rồi khách viễn phương

 

Vòng qua cầu Bá Hộ Chúc ta đến Dốc Nhà Bò. Đâu còn nghe tiếng gầm gừ của đàn bò xa xưa nhai cỏ, đâu còn âm thanh khô khan của những vành sắt xe bò đổ rác siết trên đường đá chông chênh.

Trại Hầm nằm âm thầm cuối sâu một thung lũng đồi núi quanh quanh. Vẫn ngôi chùa Linh Phong thanh tịnh, ẩn hiện cảnh tỉnh. Vẫn còn sót lại vài gốc mận già cằn cỗi đã từng cho ta những chùm trái mọng chín lườm, hương vị ngọt thơm làm tê lịm bờ môi của tuổi học trò.

Ta trèo lên đỉnh Gió Hú, sẽ kiểng chân nhìn về hồ Than Thở. Một chấm làn nước đục. Đâu còn nữa tiếng thở than của lau lách vọng lại. Giờ đây đã lặng câm bên Đồi Thông Hai Mộ, một nửa vùng đồi bên kia biến thành những vườn rau xanh trơ trọi, xốn xang.

Ta xin thành chim bay ngược lên hướng Bắc, thăm qua những địa danh phát nguyên từ dân gian: như cây số 4, số 6, như cây số 9, số 12 và mãi tận Tùng Lâm, Kim Thạch, Mang Linh, Suối Vàng. Một vùng đồi núi chập chờn, tròn trỉnh tựa những viên ngọc bích, phủ nhẹ cỏ biếc nhung tơ, điểm xuyến những cụm nhà sơn thôn êm ả, muôn thuở thanh bình dưới chân đỉnh Núi Bà hiền hậu.

Phong cảnh thiên nhiên như thủy mặc sao mà đẹp xinh, thanh tú, những địa danh sao mà bình dị, hồn nhiên như tình người Dalat vậy.

Đi hơn nửa vòng Dalat, đành dừng lại trên đèo Prenn, ngõ đưa du khách vào thăm thành phố. Dalat ơi, cùng ta nhìn một góc Lê Nguyễn Gia Viên thơ mộng hiện đang khép lại một vùng trời kỷ niệm.

 

Lê Nguyễn Gia Viên lưỡng phiến tình

Hồi đầu vãng sự diệc kham kinh

Vân quy lĩnh ngoại vô thường cuộc

Yến tập pha đầu thị túc duyên

Tái tửu hạnh tồn tam kính thú

Tòng tâm nhiệm suất tuyệt trần biên

Giang sơn hương bội thành giai trúc

Tạo giã long phi chính tại thiên

Lê Nguyễn Gia Viên những phiến tình

Quay nhìn chuyện cũ nghĩ mà kinh

Mây bay ngoài núi vờn cơn mộng

Yếu tụ đầu đèo kết mối duyên

Chuốc rượu nay còn ba lối tắt

Chìu lòng mong được một trời

thanh

Dựa vào non nước xây lều cỏ

Thỏa nguyện như rồng vẫy cõi tiên.

 

Dalat ơi!

Ta muốn in dấu chân khắp cùng Dalat, song chân ta quá mỏi. ta muốn ôm trọn Dalat trong vòng tay, song tay ta lại quá ngắn.

Ta muốn nhìn từng ngọn cỏ lá cây, nhưng núi rừng bạt ngàn đã ngăn che tầm mắt của ta rồi.

Dẫu mai này, như cánh gió ngàn phương, như bóng mây vạn lối, mảnh hồn ta xin nguyện chung thủy ở bên cạnh những người thân ruột thịt, bên cạnh bạn hữu thiết thân và với Dalat mến thương, mà một thời đã dành cho ta biết bao nghĩa tình thâm sâu quý trọng.

Thôi chào Dalat nhé!

Dalat ơi!